Anlamı
karar verme yetkisini kullanmak:
'Bu kurnaz dilenci böylece inisiyatifi göstermelik de olsa eline alıp sağa sola emirler vermeye başladı.' -İ. O. Anar.
Detaylı Açıklama
İnisiyatifi ele almak deyimi, gerekli bir anda beklemeden karar verme sorumluluğunu üstlenmek ve yönlendirici rolü eline geçirmek anlamına gelir. Bu sözde yalnız öne çıkma değil, tereddüt eden ya da dağınık kalan bir ortamda düzen kurma niyeti vardır. Bu yüzden iş hayatında, yönetimde, ekip çalışmalarında, kriz anlarında ve tartışmalı süreçlerde çok sık kullanılır. Bir kişi inisiyatifi ele aldığında başkalarının yönlendirmesini beklemez; risk alır, karar verir ve akışı belirlemeye başlar. Cümlede kullanıldığında cesaret, sorumluluk ve kontrol duygusu belirginleşir. Ancak bağlama göre bu tavır olumlu liderlik de olabilir, başkalarının alanına giren baskınlık da. Kısacası inisiyatifi ele almak, karar anında yönlendirici sorumluluğu üstlenmeyi anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Toplantı uzayınca müdür yardımcısı inisiyatifi ele alıp kararları hızla sıraladı.
- Kriz büyümeden önce biri inisiyatifi ele almalıydı hemen gerçekten.
- Genç kaptan son dakikada inisiyatifi ele alarak takımı sahada toparladı.
Kökeni ve Hikayesi
Fransızca kökenli initiative kavramından gelen inisiyatif, Türkçede özellikle karar ve sorumluluk alma alanında yaygınlaşmış, ele almak fiiliyle kalıplaşmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, çoğu zaman gerekli sorumluluğu üstlenmeyi anlatır; fakat bazen başkalarının söz hakkını daraltan baskın bir tavır da olabilir. Bunu her zaman bağlam belirler dikkatle ve net biçimde.
Çünkü kişi yalnız konuşmaz, kararın yükünü de üzerine alır. Böylece sonuç doğuracak adımı atma cesareti ve yükümlülüğü birlikte açıkça görünür hâle gelir orada hemen herkes için.
Değildir. İnisiyatifi ele almak çoğu zaman anlık sorumluluk ve yön verme anlamı taşır; inhisara almak ise alanı tek elde toplayıp başkalarını dışlamaya çok daha yakındır.