Anlamı
herkes kendini beğenir; bu, kendi aklını beğenmesinin sonucudur.
Detaylı Açıklama
İnsan kendini beğenmezse çatlar atasözü, insanın kendi düşüncesini, tutumunu ve kişiliğini doğal olarak önemseme eğiliminde olduğunu anlatır. Bu söz biraz alaylı, biraz gerçekçi bir gözlem taşır. Herkes kendini haklı, zevkini yerinde, aklını sağlam görmeye meyillidir; çünkü insan benlik duygusuyla yaşar. Atasözü özellikle kişinin kendi görüşünü aşırı savunduğu, eleştiriye kapalı davrandığı ya da kendini çok beğendiği durumlarda kullanılır. Cümlede kullanıldığında hafif alay, gözlem ve toplumsal çözümleme duygusu doğar. Bu söz, insanların neden kendilerini merkezde gördüğünü kısa ama çarpıcı biçimde açıklar. İnsan tabiatındaki bu kendine yakınlık, atasözünün mizahını da kuran asıl damardır. Kısacası insan kendini beğenmezse çatlar, insanın kendine yakın durmasının tabii ama bazen komik görünen yanını anlatan bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Dayım yine kendi fikrini överken insan kendini beğenmezse çatlar dediler.
- Herkes kendi yaptığını savununca insan kendini beğenmezse çatlar sözünün doğruluğu ortaya çıktı.
- Onun tavrını görünce insan kendini beğenmezse çatlar sözünü hatırladım hemen.
Kökeni ve Hikayesi
Atasözü, insanın benlik duygusunu ve kendini haklı görme eğilimini mizahlı bir dille anlatan eski halk gözlemine dayanır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın kendi aklını, zevkini ve tutumunu doğal olarak beğenmeye yatkın oluşunu anlatır. Bu yüzden sözde hem gerçekçilik hem de hafif alay belirgin biçimde bulunur birlikte.
Çünkü insanın kendini merkezde görme hâli abartılı bir ifadeyle anlatılır. Böylece gözlem ciddiyetini korurken dinleyende gülümseten bir etki de kolayca bırakır açıkça orada yine ayrıca.
Yakınlık, insanın değer ve yargı meselesi etrafında düşünülmesindedir. Ancak bu atasözü kişinin kendini beğenmesini, öteki ise gerçek değeri anlayan kişiyi daha çok öne çıkarır belirgin biçimde.