Anlamı
1) karşı taraf iyilik bilmese de sen yine iyilik et; 2) bu işi nasıl olsa sana yaptıracaklar, bari kendiliğinden yap da onurunu koru.
Detaylı Açıklama
İnsanlık sen de kalsın atasözü, karşı taraf iyiliğin kıymetini bilmese bile kişinin kendi insanlık ölçüsünden vazgeçmemesi gerektiğini anlatır. Bu söz bazen içten bir iyilik tavsiyesi, bazen de hafif sitem taşıyan bir kabulleniş olarak söylenir. Bir işi zaten sana yaptıracaklar, bari gönüllü yap da onurun kalsın düşüncesi de atasözünün ikinci anlam katmanını oluşturur. Bu yüzden hem fedakârlık hem vakar hem de kişisel ölçü duygusu taşır. Cümlede kullanıldığında kırgınlıkla karışık bir asalet hissedilir. Söz, başkasının tavrına göre değil, kendi ahlakına göre davranmayı öğütler. Böylece kişinin karakterini, karşı tarafın nankörlüğünden daha önemli sayar. Kısacası insanlık sen de kalsın, karşılık beklemeden doğru olanı yapmayı anlatan güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Komşu teşekkür etmese de insanlık sen de kalsın diyerek yardıma koştular.
- Bu işi yine sana bırakacaklar, insanlık sen de kalsın deyip kendisi yaptı.
- Babam kırgınlığını gizleyip insanlık sen de kalsın sözünü sessizce tekrarladı.
Kökeni ve Hikayesi
Atasözü, iyiliği karşılık için değil kişisel ahlak gereği yapma düşüncesini halk dilinde kısa ve sitemli bir kalıba dönüştüren eski bir öğüttür.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı taraf iyi niyet göstermese bile kişinin kendi ahlaki ölçüsünü korumasını öğütler. Böylece davranışın değeri, başkasının takdirinden değil kişinin karakterinden doğar ve kalıcı olur hep.
Çünkü çoğu kez iyiliğin karşılık görmediği veya yükün yine aynı kişiye bırakıldığı durumlarda söylenir. Bu yüzden içinde kırgınlık kadar kişisel vakar duygusu da taşır derinden.
Evet, özellikle aile, komşuluk ve iş ilişkilerinde hâlâ canlıdır. İnsanların kendi ölçüsünü koruyarak davranmasını anlatması, sözü bugün de kolayca anlaşılır ve etkili kılar güncel biçimde.