Anlamı
1) çok ince, parlak ve yumuşak; 2) güzel, iyi huylu.
Detaylı Açıklama
İpek gibi sözü, bir şeyin ya da bir kimsenin çok ince, yumuşak, parlak ve hoş olduğunu anlatmak için kullanılır. İlk anlamda kumaş, saç, ten, ses ya da dokusu zarif nesneler için söylenebilir. İkinci anlamda ise yumuşak huylu, kırıcı olmayan, terbiyeli ve hoş tavırlı kimseler için mecazlı bir övgü taşır. İpeğin zarafetinden gelen bu benzetme, halk dilinde sıcak ve kolay anlaşılır bir güzellik ölçüsü kurar. Cümlede kullanıldığında hem dokunma hissi hem de estetik beğeni duygusu belirir. Bazen bir çocuğun huyunu, bazen bir kumaşın kalitesini, bazen de bir sesin yumuşaklığını anlatır. Kısacası ipek gibi, incelikle yumuşaklığı bir araya getiren çok yönlü ve canlı bir benzetmedir.
Örnek Cümleler
- Küçük kızın saçları yıkandıktan sonra ipek gibi parlamaya başladı sabah.
- Usta, bu kumaşın ipek gibi dokusunu müşterilere özellikle gösterdi dikkatle.
- Mahalleli onun ipek gibi huyu yüzünden her işte ona danışıyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, ipeğin ince, parlak ve yumuşak yapısından doğmuş; bu fiziksel niteliği insan ve eşyaya aktaran yaygın bir benzetme olarak yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yumuşaklık, incelik, parlaklık ve hoşluk duygusunu birlikte anlatır. Bu yüzden hem fiziksel özellikler hem de insanın yumuşak tabiatı için rahatça kullanılabilir günlük dilde bugün de.
Hayır, insanlar için de sıkça söylenir. Özellikle iyi huylu, nazik ve kırıcı olmayan kişilerden söz ederken sıcak bir övgü anlamı taşır açıkça burada da ayrıca.
Çünkü kısa, somut ve sevecen bir benzetmedir. Dokunma hissini ve güzel karakteri aynı anda çağrıştırdığı için halk dilinde kolayca yaşamayı sürdürür bugün bile güçlüce hâlâ.