Anlamı
yönetimi başkasının eline geçmek, kontrolü başkasının elinde bulunmak:
'İpleri Topal Osman'ın eline geçince bir uysallaşır, bir uysallaşır kâfir!' -R. Enis.
Detaylı Açıklama
İpi eline geçmek deyimi, bir işin, topluluğun ya da düzenin kontrolünün bir kişinin elinde toplanması anlamında kullanılır. Buradaki ip, yönlendirme ve idare etme gücünü temsil eder. Bu yüzden söz bazen birinin fiilen yönetimi devralmasını, bazen de başkaları üzerinde belirleyici hâle gelmesini anlatır. Aile içinde, iş yerinde, mahallede ya da siyasette bu tür güç kaymalarını belirtmek için çok uygundur. Cümlede kullanıldığında güç, otorite ve söz geçirme duygusu öne çıkar. Bazen toparlayıcı bir liderliği, bazen de başkalarını bastıran bir hâkimiyeti düşündürür. Kontrolün el değiştirmesiyle dengenin nasıl değiştiğini de açık biçimde sezdirir. Kısacası ipi eline geçmek, kontrolün belirli bir kişinin elinde toplanmasını anlatan güçlü ve hareketli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yeni müdür gelince kısa sürede bütün düzenin ipi eline geçti sessizce.
- Evde ipi eline geçen annesi sayesinde herkes daha dikkatli davranmaya başladı.
- Toplantıda ipi eline geçiren ortak konuşmayı kimseye bırakmadı uzun süre.
Kökeni ve Hikayesi
Deyim, yönlendiren ipin elde tutulması düşüncesinden doğmuş; zamanla yönetim ve denetim gücünü anlatan mecazlı bir anlatıma dönüşmüştür.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işin ya da düzenin kontrolünün belli bir kişinin eline geçmesini anlatır. Böylece karar verme ve yönlendirme gücünün kimde toplandığı görünür olur açıkça burada netçe.
Hayır, bağlama göre olumlu da olabilir. Bazen dağınıklığı toparlayan bir otoriteyi, bazen de baskıcı bir hâkimiyet kuran kişiyi anlatır rahatça ve netçe birlikte burada ayrıca.
Evet, biri bağı ve kontrolü ele almayı, öteki ise bağı kesip uzaklaşmayı anlatır. Aynı imge iki farklı ilişki sonucunu göstermiş olur burada açıkça ve belirgin biçimde.