Anlamı
tutudan kurtarmak:
'Bu ipoteği çözmek sizin elinizde! Bir tek siz çözebilirsiniz onu!' -N. Eray.
Detaylı Açıklama
İpoteği çözmek deyimi, hukuki anlamda bir mal üzerindeki ipoteği kaldırmak, onu borç yükünden ya da kayıtlı güvenceden kurtarmak demektir. Bu kullanım özellikle tapu, borç, banka ve alacak ilişkileriyle ilgilidir. Ancak söz zamanla mecaz anlam da kazanmış, bir kimsenin elini kolunu bağlayan baskıyı, zorunluluğu ya da bağımlılığı ortadan kaldırmak için de kullanılmaya başlamıştır. Bazen bir borcun kapanması, bazen de bir kişinin başkasının kontrolünden çıkması için söylenir. Deyim, üzerindeki ağırlığın kaldırılması ve rahatlama düşüncesi taşıdığı için olumlu bir hava verir. Özellikle uzun süren maddi yüklerden kurtulma anlarında güçlü biçimde kullanılır. Kısacası ipoteği çözmek, bağlılık yaratan engeli ortadan kaldırıp daha serbest bir duruma geçmeyi anlatan yerleşik bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Yıllardır ödediği borç bitince evin ipoteğini çözdü, nihayet rahat bir nefes aldı.
- Bu mali anlaşma bozulursa şirketin ipoteğini çözmeleri kolaylaşacak.
- Aile desteği gelince dükkânın ipoteğini çözdüler, gerekli para nihayet bulunmuştu.
Kökeni ve Hikayesi
İfade, tapu ve borç hukukundaki ipotek çözme işleminden doğmuş; zamanla maddi ya da manevi yüklerden kurtulmayı anlatan daha geniş bir kullanıma yayılmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok taşınmaz mallar, banka kredileri ve borç ilişkileri bağlamında kullanılır. Bir evin, arsanın ya da işletmenin üzerindeki kayıtlı yükün kaldırılmasını açıkça ve doğrudan anlatır.
Evet, bir insanı zorlayan baskının, bağımlılığın ya da mecburiyetin ortadan kalkmasını anlatmak için de söylenebilir. Böylece söz hukuk alanından gündelik dile doğal ve anlaşılır biçimde taşınır.
Çünkü çözülme, yükten kurtulma ve serbestleşme duygusu içerir. İnsan ya da mal üzerindeki bağlayıcı engel kalkınca rahatlama ve güven hissi daha belirgin biçimde ortaya çıkar.