Anlamı
bir işi gerçekleştirme imkânı kalmamış olmak: Gittiği yerlerde soğuk karşılanışını sonradan anlar ama iş işten geçmiş olur.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir konuda artık yapılabilecek şeyin kalmadığını, fırsatın kaçtığını ya da çözüm için çok geç kalındığını anlatır. Bir işin zamanında yapılmaması, gereken adımın geciktirilmesi veya şartların geri dönülemez biçimde değişmesi durumunda kullanılır. Günlük hayatta sağlık, eğitim, iş, ilişkiler ve maddi konular gibi pek çok alanda karşılık bulur. Deyim, yalnızca geç kalmayı değil, o gecikmenin telafi edilemez bir sonuç doğurduğunu vurgular. Bu nedenle çoğu zaman pişmanlık, hayıflanma ve uyarı duygusu taşır. Türkçede fırsatı zamanında değerlendirmemenin sonuçlarını güçlü biçimde anlatan çok yerleşik deyimlerden biridir. Özellikle sonradan yapılan müdahalenin bir işe yaramadığı, artık geri dönüşün zorlaştığı ya da tamamen ortadan kalktığı durumları ifade ederken etkili bir anlatım sağlar.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine iş işten geçmiş, mahalle çalkalandı.
- Başvuru tarihi dolunca iş işten geçmiş oldu.
- Dediklerini duysan sen de iş işten geçti dersin.
Kökeni ve Hikayesi
Söylenenlere göre bu deyim, el sanatlarında ve zanaatta bir işlemin doğru zamanda yapılmaması durumunda artık düzeltilemeyeceği gerçeğinden türemiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, genellikle artık telafi edilmesi çok zor veya imkânsız hâle gelmiş durumlar için kullanılır. Özellikle sonradan yapılan müdahalenin bir işe yaramadığı, artık geri dönüşün zorlaştığı ya da tamamen ortadan kalktığı durumları ifade ederken etkili bir anlatım sağlar.
Pişmanlık, gecikmiş farkındalık ve zamanında davranılmadığı için doğan hayıflanma duygusunu taşır. Günlük hayatta sağlık, eğitim, iş, ilişkiler ve maddi konular gibi pek çok alanda karşılık bulur.
Evet, bir şey için hâlâ vakit varken insanları harekete geçirmek amacıyla da sıkça hatırlatılır. Bu nedenle çoğu zaman pişmanlık, hayıflanma ve uyarı duygusu taşır.