Anlamı
işin bitmesi için asıl gayret birine düşmek:
'Aman hemşire hanım... Şimdi iş size kaldı. Siz inat edin. O, sizin ısrarınıza dayanamaz.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
İş birine kalmak deyimi, işin tamamlanması için asıl gayretin belirli bir kişiye düşmesini anlatır. Diğer herkes payını yapmıştır veya yapamaz hâldedir; artık geriye kalan kısmı o kişinin üstlenmesi gerekmektedir. 'Kalmak' fiili burada geri kalanın, artanın, henüz yapılmamış olan bölümün anlatımıdır. Deyim, bir sürecin son aşamasında kilit rolün kime düştüğünü belirtir. Bazen bu bir onurdur: 'İş sana kaldı, herkes sana güveniyor.' Bazen bir yüktür: 'İş bana kaldı, başka yapacak kimse yok.' Günlük konuşmada özellikle ekip çalışmalarında, aile görevlerinde ve kriz anlarında duyulur. Hastanede doktorun 'iş hemşireye kaldı, artık bakım sizin elinizde' demesi bu deyimin somut bir uygulamasıdır. Söz, sorumluluk devir anını ve son umudun kime bağlandığını çok net biçimde ifade eder.
Örnek Cümleler
- Aman hemşire hanım, şimdi iş size kaldı, siz inat edin, o sizin ısrarınıza dayanamaz.
- Herkes çekilince iş bana kaldı, son kararı ben vermek zorunda kaldım.
- Takımda sakatlıklar artınca iş genç oyunculara kaldı, onlar sahneye çıkmak zorunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'İş düşmek' kişinin o işi yapma sorumluluğunun doğduğunu, ona görev verildiğini anlatır. 'İş kalmak' ise diğerlerinin yapamadığı veya terk ettiği işin son olarak o kişiye kaldığını betimler. Birincisinde görevlendirme, ikincisinde son çare olma durumu söz konusudur.
Her zaman değil. Bazen olumlu bir güvendir: 'Sen yaparsın, iş sana kaldı.' Bazen de çaresizliktir: 'Başka kimse kalmadı, iş bana kaldı.' İkinci durumda kişi istemeye istemeye o sorumluluğu üstlenir. Bağlam, tonlama ve ilişki hangisi olduğunu belirler.
Çok yaygın biçimde kullanılır: son penaltıyı atacak oyuncuya, maçı kurtaracak kaleciye veya son sayıyı yapması gereken basketbolcuya 'iş sana kaldı' denir. Sporda bu deyim hem motive edici hem de baskı yaratıcıdır ve o kritik anın gerilimini çok etkili biçimde betimler.