Anlamı
1) fesat sokmak; 2) zararlı bir iş yapmak.
Detaylı Açıklama
İş karıştırmak deyimi iki anlamda kullanılır. Birincisi fesat sokmak, insanlar arasına fitne karıştırmak, ilişkileri bozmaktır. İkincisi zararlı, yanlış veya tehlikeli bir iş yapmak, sorun çıkarmaktır. Her iki anlamda da düzeni bozma, sorun yaratma ve kargaşa çıkarma söz konusudur. 'Karıştırmak' fiili bir kabın içindeki düzenli yapıyı bozarak her şeyi birbirine karıştırmayı simgeler; kişi de çevresindeki düzeni böyle bozmuştur. Birinci anlamda kışkırtıcı, fitne çıkaran ve iki yüzlü bir karakter betimlenirken ikinci anlamda düşüncesiz, zararlı ve sorumsuz bir davranış anlatılır. Deyim, günlük konuşmada çok yaygındır ve özellikle toplumsal düzenin bozulduğu, ilişkilerin gerildiği veya beklenmedik bir sorunun ortaya çıktığı durumlarda söylenir. 'İş karıştıran' kişi toplumda sevilmez ve güvenilmez biri olarak görülür.
Örnek Cümleler
- O adam her gittiği yerde iş karıştırıyor, insanları birbirine düşürüyor.
- Çocuklar okul çıkışı yine iş karıştırmış, cam kırmışlar.
- Gizli gizli iş karıştıran ortağını fark edince hemen ortaklığı bozdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İlişki bağlamında söyleniyorsa fesat sokma anlamındadır: kişi insanları birbirine düşürür. Genel bir olay veya kaza bağlamında söyleniyorsa sorun çıkarma anlamındadır: kişi zararlı bir iş yapmıştır. Birincisinde kasıt ve kurnazlık, ikincisinde düşüncesizlik ve sorumsuzluk daha baskındır.
'Halt etmek' yanlış ve uygunsuz bir iş yapmaktır; sonucu kötüdür ama kasıt her zaman yoktur. 'İş karıştırmak' ise daha aktif bir bozgunculuğu anlatır: kişi düzeni bozmuş, kargaşa yaratmıştır. 'Halt etmek'te sonuç olumsuz, 'iş karıştırmak'ta süreç de sonuç da olumsuzdur.
Olumsuz algılanır: güvenilmez, tehlikeli ve uzak durulması gereken biri olarak görülür. Özellikle fesat sokma anlamında iş karıştıran kişi toplumsal ilişkileri zehirler ve herkesin düşmanı hâline gelir. Sorumsuzlukla iş karıştıran kişi ise daha çok acemilik ve düşüncesizlikle ilişkilendirilir.