Anlamı
tkz. yönetimde veya bir şeyi kullanmada gereken ölçüyü yitirmek:
'Bu kadar çalıştığım hâlde, ölçülerim pek mi aykırıdır nedir, yine ipin ucunu kaçırıveririm.' -O. V. Kanık.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir işte, yönetimde ya da herhangi bir süreci yürütürken gerekli ölçüyü kaybetmek ve kontrolü zayıflatmak anlamında kullanılır. Başlangıçta düzenli giden bir süreç, dikkatsizlik, aşırılık veya gevşeme yüzünden giderek yönetilemez hâle gelirse bu ifade kullanılır. Günlük hayatta çocuk terbiyesinden iş yönetimine, bütçe kontrolünden kişisel alışkanlıklara kadar çok farklı alanlarda karşılık bulur. Deyimin temelinde dengeyi koruyamama ve işin sınırlarını doğru ayarlayamama düşüncesi vardır. Bu nedenle sadece büyük krizlerde değil, küçük ihmal ve gevşemelerin zamanla büyüdüğü durumlarda da söylenebilir. Türkçede kontrol kaybını, ölçüsüzlüğü ve yönetim zafiyetini kısa ama güçlü bir biçimde anlatan yaygın deyimlerden biridir. Hem eleştiri hem uyarı amacıyla kullanılmaya oldukça uygundur. Özellikle “başta küçük görünüyordu ama sonra ipin ucunu kaçırdılar” tarzı kullanımlarda, hatanın yavaş yavaş büyüyen yönü açıkça hissedilir.
Örnek Cümleler
- Çocuklara fazla serbestlik verince ipin ucunu kaçırdılar.
- Harcamalarda ipin ucunu kaçırınca borçlar büyüdü.
- Yönetimde ipin ucunu kaçırmamak için sıkı takip gerekiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kontrol, düzen, yönetim ve ölçü gerektiren süreçlerin gevşediği ya da aşırıya kaçtığı durumlarda sıkça kullanılır.
Hayır, bireysel alışkanlıklar, aile düzeni, maddi konular ve sosyal ilişkiler için de kullanılabilir. Bu nedenle sadece büyük krizlerde değil, küçük ihmal ve gevşemelerin zamanla büyüdüğü durumlarda da söylenebilir.
İşlerin başında ölçüyü korumak gerektiği, aksi hâlde küçük gevşemelerin büyük sorunlara dönüşebileceğidir. Hem eleştiri hem uyarı amacıyla kullanılmaya oldukça uygundur.