Anlamı
'o fırsat bir daha ele geçmez' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
İş ola deyimi, 'o fırsat bir daha ele geçmez, o an bir daha yaşanmaz' anlamında kullanılan bir ifadedir. Kişi kaçırılmış bir fırsata, yaşanmış ve geri dönüşü olmayan bir ana işaret eder: o iş olmuş bitmiştir, şimdi artık yapılacak bir şey yoktur. 'Ola' eski Türkçede 'olsun, olmuş olsun' anlamında dilek-istek kipi taşır ve kadere teslimiyeti, kabulleniş anlatır. Deyim hem pişmanlık hem de kabullenme tonu barındırır: kişi o anı kaçırmıştır ama artık üzülmenin de faydası yoktur. Günlük konuşmada fırsatların geçiciliğini vurgulamak, birini 'hâlâ düşünme, artık geçti' diye teselli etmek veya atlanmış bir fırsata hayıflanmak için söylenir. Söz, zamanın geri dönüşsüzlüğünü ve fırsatların kıymetini hatırlatan kısa ama derin bir kalıptır.
Örnek Cümleler
- O evi o fiyata alabilirdin ama düşünürken kaçırdın, iş ola artık.
- Sınava zamanında girmeliydin, şimdi söylenmenin anlamı yok, iş ola.
- O fırsatı değerlendirseydin bugün başka yerde olurdun, iş ola, geçti gitti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Eski Türkçede ve Osmanlıcada 'ola' dilek-istek kipidir ve 'olsun, olmuş olsun' anlamı taşır. Kadere teslimiyet, kabullenme ve 'artık olan olmuştur' duygusu bu eki güçlendirir. Günümüz Türkçesinde arkaik bir ek olarak deyimde yaşamaya devam eder ve söze ağırbaşlı bir ton katar.
İkisini birden barındırır. Pişmanlık vardır çünkü fırsat kaçırılmıştır; ama kabullenme de vardır çünkü artık yapılacak bir şey yoktur. Deyim, pişmanlığın son aşaması olan kabullenmeyi temsil eder: yas tutulmuş ve artık geride bırakılmalıdır. Kişi ileriye bakmalıdır.
Evet, özellikle kaçırılmış fırsatlara üzülen birini teselli etmek için söylenir. 'İş ola, artık düşünme, yeni fırsatlar gelecek' anlamında kullanıldığında hem duygudaşlık hem de ileriye bakma çağrısı taşır. Teselli tonunda söylendiğinde kişiyi rahatlatıcı bir etkisi vardır.