Anlamı
1) herhangi bir konuda katkıda bulunmak, görev almak:
'Her işe karışır, fikrini söyler, uzun uzun nasihatler eder.' -M. Ş. Esendal. 2) herhangi bir konuda olumsuz yönde müdahale etmek.
Detaylı Açıklama
İşe karışmak deyimi iki anlamda kullanılır. Birincisi herhangi bir konuda katkıda bulunmak, görev almak, bir sürecin parçası olmaktır. İkincisi herhangi bir konuda olumsuz yönde müdahale etmek, burnunu sokmak, karışmaması gereken bir işe karışmaktır. Birinci anlam olumlu ve nötrdür: kişi gönüllü olarak veya görevlendirilerek bir işe dahil olmuştur. İkinci anlam olumsuz ve eleştireldir: kişi kendini ilgilendirmeyen bir konuya gereksiz biçimde müdahale etmiştir. 'Karışmak' fiili her iki anlamda da bir sürecin içine girmek demektir; ancak niyet ve sonuç farklılığı deyimin tonunu belirler. Günlük konuşmada ikinci anlam daha yaygındır: 'Her işe karışır' kalıbı fazla meraklı, lüzumsuz müdahaleci ve başkasının işine burnunu sokan kişileri tanımlar. Söz, müdahalenin olumlu ve olumsuz yüzlerini aynı deyimde barındıran çok yönlü bir kalıptır.
Örnek Cümleler
- Her işe karışır, fikrini söyler, uzun uzun nasihatler eder, kimse onu durduramaz.
- Projeye biz de işe karıştık, tasarım bölümünü üstlendik.
- Çocukların kavgasına işe karışma, kendi aralarında halletsinler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişi davet edilerek veya görevlendirilerek bir işe katılmışsa olumlu anlamdadır: katkıda bulunmaktadır. Kişi kendiliğinden, istenmeden veya gereksiz biçimde müdahale etmişse olumsuz anlamdadır: burnunu sokmuştur. Davet ve görevlendirme olumlu, müdahale ve burnunu sokma olumsuzdur.
Çünkü kişi kendi sınırlarını aşmıştır: kendini ilgilendirmeyen konulara, yetki alanının dışındaki meselelere müdahale eder. Bu davranış hem saygısızlık hem de kontrol ihtiyacı olarak yorumlanır. Başkalarının özgürlüğünü kısıtlar, kararlarına müdahale eder ve gerginlik yaratır.
'Karışma' veya 'sen karışma bu işe' kalıbıyla çocuklara yetişkinlerin meselesine müdahale etmemesi gerektiği söylenir. Bu uyarı hem koruyucudur hem de sınır çizer: çocuk henüz o konuyu anlayacak olgunlukta değildir veya o mesele onu ilgilendirmemektedir.