Anlamı
1) aralarında eskiye dayanan dostluk, arkadaşlık olmak; 2) aralarında kırgınlığa yol açacak bir durum geçmiş bulunmak.
Detaylı Açıklama
İşi olmak deyimi iki anlamda kullanılır. Birincisi aralarında eskiye dayanan dostluk veya arkadaşlık olmak, tanışıklık ve geçmiş bağ bulunmaktır. İkincisi aralarında kırgınlığa yol açacak bir durum geçmiş olmak, bir husumet veya sorun yaşanmış bulunmaktır. İlk bakışta bu iki anlam birbirine zıt gibi görünür: biri yakınlık, diğeri sorun anlatır. Ancak ortak payda iki kişi arasında bir geçmiş bulunmasıdır; bu geçmiş olumlu da olumsuz da olabilir. 'İşi olmak' burada bir bağ, bir ilişki, bir geçmiş yaşanmışlık demektir. Günlük konuşmada daha çok ikinci anlamda duyulur: 'Onunla bir işim olmuş, o yüzden konuşmuyoruz' gibi. Bağlam hangisinin kastedildiğini hemen belirler. Söz, insan ilişkilerinin karmaşıklığını ve aynı kalıbın hem yakınlığı hem de uzaklığı anlatabilmesini gösteren ilginç bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- O adamla eskiden işimiz olmuştur, birbirimizi yıllardır tanırız.
- Komşuyla bir işi olmuş, o günden beri selam sabah kesildi.
- Onunla bir işim var, geçmişten kalma bir meselemiz henüz çözülmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlam ve ton belirler. Olumlu bir hatırlama tonu varsa eski dostluk kastedilir: 'Onunla işimiz olmuştur, iyi adamdır.' Olumsuz bir ton ve mesafe varsa husumet kastedilir: 'Onunla bir işim oldu, artık konuşmuyoruz.' Cümlenin devamı hangisi olduğunu netleştirir.
'Arası olmak' daha genel olarak ilişki durumunu anlatır: iyi veya kötü bir ilişki vardır. 'İşi olmak' ise belirli bir olay veya geçmişe dayanan somut bir bağı ifade eder: bir şey olmuştur, o olay ikisi arasında bir bağ veya sorun yaratmıştır. Biri genel ilişki, diğeri spesifik bir geçmiştir.
Birinin bir başkasıyla ilişkisini sorgulayan veya açıklayan bağlamlarda kullanılır. 'Senin onunla işin ne?' sorusu hem merak hem de uyarı taşır. 'Bizim bir işimiz var' demek ise ya eski dostluğu ya da çözülmemiş bir sorunu ifade eder. Söz, ilişki dinamiklerini kısaca özetler.