Anlamı
1) gemi merdivenleri kaldırılıp harekete hazırlanmak; 2) argo bir erkek, bir kadına sarkıntılık etmek.
Detaylı Açıklama
İskele almak sözü iki ayrı anlamda kullanılır. İlk anlamı denizcilikle ilgilidir ve geminin ayrılış öncesinde merdivenlerini toplayıp harekete hazırlanmasını anlatır. İkinci anlamı ise argo kullanımdır; bir erkeğin bir kadına uygunsuz biçimde yanaşması ya da sarkıntılık etmesi için söylenir. Bu iki anlam arasında bağlam büyük önem taşır. Denizcilik alanında teknik ve nötr bir ifade iken, argo anlamında açıkça olumsuz ve eleştirel bir ton kazanır. Sözü duyan kişi hangi anlamın kastedildiğini cümlenin çevresinden kolayca çıkarır. Ayrıca kullanımın tonu, hareketin masum mu yoksa rahatsız edici mi olduğunu da belli eder. Kısacası iskele almak, bağlama göre ya ayrılış hazırlığını ya da uygunsuz yanaşmayı anlatan çok anlamlı bir kullanımdır.
Örnek Cümleler
- Vapur akşam üstü iskele aldı, son yolcular da içeri geçti.
- Kahvedekiler adamın genç kıza iskele aldığını görünce hemen yadırgadı sessizce.
- Kaptan düdüğü çalınca mürettebat iskele alma işini hızla tamamladı güvertede.
Kökeni ve Hikayesi
İfade, denizcilik dilindeki teknik kullanımdan çıkmış, zamanla argo konuşmada uygunsuz yaklaşma anlamı da kazanmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz hem denizcilik terimi olarak yaşamıştır hem de argo dilde farklı bir anlama kaymıştır. Hangi anlamın kastedildiği bağlamdan ve konuşmanın tonundan anlaşılır rahatça çoğu yerde.
Geminin hareket öncesi bağlantı ve merdiven düzenini toplayıp ayrılışa hazırlanmasıdır. Yani kalkıştan hemen önceki teknik safhayı ve son hazırlık anını anlatır açıkça netçe denizcilik bağlamında.
Olumsuz ve eleştirel bir ton vardır; çünkü uygunsuz yanaşma ve sarkıntılık davranışı anlatılır. Bu yüzden günlük dilde hoş karşılanmayan ve ayıplanan bir tavrı gösterir net biçimde.