Anlamı
aşırı derecede titremeye başlamak:
'Ben durup dururken ıspazmoza tutulmuş gibi titredikten sonra...' -B. Felek.
Detaylı Açıklama
Ispazmoza tutulmak deyimi, kişinin ansızın şiddetli biçimde titremeye başlamasını anlatır. Bu titreme çoğu zaman korku, soğuk, heyecan, hastalık ya da sinir boşalmasıyla ilişkilendirilir. Deyim, sıradan bir ürpermeden daha güçlü bir bedensel tepkiye işaret eder; insanın kendini toparlamakta zorlandığı anları canlandırır. İçinde hem fiziksel sarsıntı hem de ruhsal baskı hissi bulunur. Bu yüzden anlatım, sadece bedeni değil, kişinin yaşadığı yoğun duygusal durumu da görünür kılar. Özellikle beklenmedik haberler, sert korkular ve ani fenalıklar için çok elverişlidir. Kontrolün kaybolduğu hissi, bu sözün çarpıcılığını özellikle artırır. Ani beden tepkisinin görünürlüğü de deyimi çok etkili kılar. Kısacası ıspazmoza tutulmak, bedeni bütünüyle sarsan şiddetli titremeyi canlı biçimde anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Gece kapı birden vurulunca yaşlı kadın ıspazmoza tutulmuş gibi titremeye başladı.
- Soğuk suya düşen çocuk bir anda ıspazmoza tutuldu, dişleri birbirine çarpıyordu.
- Mahkeme kararını duyunca adam ıspazmoza tutulmuşçasına titredi, bir kelime söyleyemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Korku, soğuk, ani hastalık, büyük heyecan ya da sinir boşalması gibi durumlarda kullanılır. Bedensel sarsıntının güçlü ve görünür oluşu özellikle vurgulanır, söz bu yoğunluğu büyütür.
Çünkü burada hafif bir ürperti değil, kişinin bütün bedenine yayılan sarsıcı bir titreme vardır. Deyim bu yüzden daha ağır ve çarpıcı bir tablo kurar, korkunun derecesini yükseltir.
Temel olarak bedensel bir tepkiyi anlatır; ancak bazen çok büyük korku ya da sarsılma yaşayan kişinin hâlini abartılı biçimde göstermek için mecazlı etkisiyle de kullanılır.