Anlamı
çok kolay:
'... gürültüler ve rezaletler çıkarmak onun için işten bile değildi.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
İşten bile değil deyimi, bir şeyin çok kolay, zahmetsiz ve hiç de güç olmadığını ifade eder. Kişi bir eylemi küçümser veya basitliğini vurgularken bu deyime başvurur. 'İşten değil' demek, o eylemin iş olarak bile sayılamayacak kadar kolay olduğu anlamına gelir. Deyim, birinin becerilerini, gücünü veya kararlılığını vurgulayarak yapılacak işin onun için çocuk oyuncağı olduğunu belirtir. Bazen olumsuz bir bağlamda da kullanılır: kötü niyetli birinin zarar vermesinin ne kadar kolay olduğunu anlatmak için 'onun için işten bile değil' denir. Günlük konuşmalarda hem olumlu hem olumsuz çerçevede sıkça geçer. Türkçenin abartı ve küçümseme kalıplarının güçlü örneklerinden biri olan bu deyim, bir işin zorluğunu veya kolaylığını ölçeklendirmek için etkili bir retorik araçtır.
Örnek Cümleler
- Gürültüler ve rezaletler çıkarmak onun için işten bile değildi.
- Bu raporu yarına kadar bitirmek benim için işten değil, merak etme.
- Üç dil bilen biri için bir mektubu tercüme etmek işten bile değildir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Temelde aynı anlamı taşırlar ancak 'bile' eklenmesi kolaylığı daha fazla vurgular. 'Bile' edatı, o işin iş sayılma eşiğinin bile altında olduğunu pekiştirir. Konuşma dilinde her iki biçim de yaygındır ve aralarındaki anlam farkı çok küçüktür; sadece vurgu derecesi değişir.
Kötü niyetli veya tehlikeli birinin zarar verme kapasitesini anlatırken kullanılır. Örneğin 'yalan söylemek onun için işten bile değil' dendiğinde, o kişinin hiç zorlanmadan ve vicdanı sızlamadan yalan söylediği anlatılır. Bu kullanım, kolaylığı olumsuz bir bağlama taşıyarak uyarı işlevi görür.
Bir işin zorluğunu soran birine güvence vermek, birinin yeteneğini övmek veya birinin olumsuz davranışlarının ne kadar kolay gerçekleştiğini vurgulamak için kullanılır. İş tekliflerinde, meydan okumalarda ve karşılaştırmalarda sıkça geçer. Deyim, konuşmacının güvenini veya eleştirisini etkili şekilde iletir.