Anlamı
herhangi bir sebeple çalışmamak, çalışamamak:
'Oraya kadar sürüklenmek, hanlarda birçok para harcamak, günlerce işten güçten kalmak köylülerin gözünü yıldırır.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
İşten güçten kalmak deyimi, herhangi bir sebeple çalışamamak, işini yapamaz duruma gelmek anlamında kullanılır. Hastalık, yaralanma, ailevi sorunlar veya başka engeller nedeniyle kişinin üretkenliğini yitirmesini ve günlük işlerini sürdürememesini ifade eder. 'İş' ve 'güç' kelimeleri birlikte kullanılarak çalışma hayatının bütününü kapsar: hem asıl meslek hem de günlük uğraşlar anlamına gelir. Deyim, çalışmanın Türk kültüründeki merkezi önemini yansıtır; çalışamaz olmak büyük bir kayıp ve sıkıntı olarak görülür. Özellikle kırsal kesimde tarım ve hayvancılıkla geçinen aileler için işten güçten kalmak geçim kaynağının tehlikeye girmesi demektir. Deyim, bürokratik engeller ve hukuki süreçlerin insanları oyaladığını da anlatmak için kullanılır. Çalışma yaşamının aksamasının bireysel ve toplumsal sonuçlarını özetleyen etkili bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Oraya kadar sürüklenmek, hanlarda birçok para harcamak, günlerce işten güçten kalmak köylülerin gözünü yıldırırdı.
- Kaza geçirince haftalarca işten güçten kaldı, ailesi zor günler yaşadı.
- Mahkeme süreçleri yüzünden aylardır işten güçten kalıyor, bir türlü düzene giremedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, hem fiziksel hem psikolojik hem de dışsal engeller için kullanılabilir. Hastalık veya yaralanma kadar depresyon, ailevi sorunlar veya bürokratik engeller de kişiyi işten güçten bırakabilir. Deyim, sebebi ne olursa olsun çalışamama durumunun genel ifadesidir ve geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Türkçede 'iş güç' ikilemesi, çalışma hayatının tamamını kapsayan bir ifadedir. 'İş' asıl mesleği, 'güç' ise genel uğraşları ve meşguliyetleri anlatır. Birlikte kullanıldığında kişinin bütün faaliyetlerini, hem geçim kaynağını hem gündelik sorumluluklarını kapsayan bütüncül bir anlam ortaya çıkar.
Türk toplumunda çalışmak onurlu ve değerli bir eylem kabul edilir. İşten güçten kalmak sadece maddi kayıp değil, aynı zamanda toplumsal statü kaybı ve psikolojik yıpranma anlamına gelir. Özellikle kırsal kesimde çalışamayan kişi ailenin geçimini tehlikeye atar ve bu durum toplumsal dayanışma mekanizmalarını harekete geçirir.