Anlamı
aşağılık bir kimsenin ağzını kapamak için ona bir çıkar sağlamak yeter.
Detaylı Açıklama
İt ağzını kemik tutar atasözü, çıkar peşindeki ya da karakterce düşük görülen bir kişinin, küçük bir menfaat karşılığında susacağını anlatır. Buradaki benzetme serttir ve küçümseyici bir toplumsal bakış taşır. Atasözü, özellikle menfaatle susturulan, satın alınan ya da sesini kesen kişiler için kullanılır. Bu nedenle içinde hem insan gözlemi hem de ahlaki eleştiri bulunur. Her bağlamda kullanılmaya uygun değildir; sertliği nedeniyle daha çok kınayıcı ortamlarda yer alır. İlke ile menfaat arasındaki uçurumu çok keskin bir dille ortaya koyar. Menfaatle değişen tavrın ne kadar değersiz görüldüğünü de ayrıca sezdirir. Kısacası bu atasözü, ilkesiz kişinin küçük çıkarlarla yön değiştirip susabileceğini anlatan çok sert bir değerlendirmedir.
Örnek Cümleler
- Bir ihale kapınca bütün eleştirisini unuttu; it ağzını kemik tutar dediler arkasından.
- Adama küçük bir menfaat sağlanınca sustu, gerçekten it ağzını kemik tutar sözü boşuna söylenmemiş.
- Herkesin önünde bağıran adamın bir anda susması, it ağzını kemik tutar atasözünü akla getirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İlke yerine çıkara bakan, küçük faydalar uğruna tavrını hemen değiştiren kişiyi eleştirir. Böylece güvenilmez karakteri sert biçimde yargılar toplum önünde açıkça doğrudan ağırca hep sürekli.
Çünkü insanı hayvan benzetmesiyle küçültür ve menfaat karşısında sustuğunu söyler. Bu yüzden ağır ve kırıcı bir toplumsal yargı taşır açıkça burada sertçe fazlasıyla güçlü biçimde.
Rüşvet, küçük çıkar, makam beklentisi ya da kişisel fayda yüzünden susan veya yön değiştiren kimseler için bugün de uygulanabilir rahatlıkla çoğu yerde açıkça yine bugün.