Anlamı
saldırgan biriyle karşılaşmas olasılığı bulunan kimse kavgaya hazır olmalıdır.
Detaylı Açıklama
İti an, taşı eline al atasözü, saldırgan ve zararlı biri söz konusu olduğunda tedbirsiz davranmamak gerektiğini anlatır. Buradaki taş, savunma hazırlığını ve tetikte olmayı temsil eder. Söz, tehlikeyi çağırmak anlamında değil, ihtimali gördüğünde önlem almak anlamında kullanılır. Özellikle huysuz, kavgacı, fırsatçı ya da zararlı kişilerin anıldığı ortamlarda duyulur. Atasözü, tecrübenin doğurduğu bir uyanıklık duygusu taşır; zarar verici tiplerin boş anı kolladığı düşünülür. Bu yüzden söylenişinde hafif mizah olsa da altında ciddi bir korunma sezgisi vardır. Hem gerçek tehlike hem de mecazlı olarak sorun çıkaracak kişiler için kullanılabilir. Kısacası iti an, taşı eline al, zararlı olana karşı önceden tedbir almayı öğütleyen uyanık bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Onun adı geçince amcam iti an, taşı eline al diyerek herkesi dikkatli olmaya çağırdı.
- Dolandırıcıların yeniden mahalleye geldiği konuşulunca herkes iti an, taşı eline al sözünü hatırladı.
- Sorun çıkaracağı belli olan ortak için baştan belge topladılar; tam iti an, taşı eline al davranışıydı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, saldırganlığı değil; zararlı biriyle karşılaşma ihtimaline karşı hazırlıklı olmayı öğütler. Ana fikir korunma ve önlem alma düşüncesidir, yani boş yakalanmamayı özellikle hedefler, tedbiri öne çıkarır.
Taş, savunma hazırlığını, tetikte olmayı ve boş yakalanmamayı temsil eder. Böylece atasözü soyut tedbiri somut bir görüntüyle anlatır ve hafızada daha kolay, daha kalıcı yer eder.
Mecazlı kullanımda sorun çıkaracak kişilere karşı belge toplamak, sınır çizmek ya da önceden plan yapmak biçiminde anlaşılır. Uyanıklık vurgusu belirgindir ve hazırlığın önemini öne çıkarır.