Anlamı
özellikle alışverişlerde kişiye güven duyulduğunda söylenen söz:
'Paran kıtsa itibarın sağ olsun.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
İtibarın sağ olsun sözü, özellikle alışverişte ve borç ilişkilerinde paradan önce kişinin güvenilirliğine değer verildiğini anlatan bir ifadedir. Buradaki itibar, toplumsal saygınlığın somut ekonomik karşılığı hâline gelir. Esnaf kültüründe müşteriye güven duymayı, onun sözünü kefil saymayı ve ilişkiyi yalnız para üzerinden kurmamayı gösterir. Bu yüzden ifade hem sıcaklık hem de güven taşır. Çoğu zaman ödeme o anda yapılamasa bile kişinin dürüstlüğü esas alınır. Söz, insan ilişkilerinin ekonomik hayatı nasıl taşıdığını da hatırlatır. İçinde ince bir iltifat bulunur; kişi yalnız alışveriş yapan değil, sözüne güvenilen biri olarak görülür. Kısacası itibarın sağ olsun, güvenin paranın önüne geçtiği ilişkilerde kullanılan sıcak ve anlamlı bir sözdür.
Örnek Cümleler
- Mahalle bakkalı parasını sonra vereceğini söyleyene itibarın sağ olsun diyerek deftere yazdı.
- Usta, eski müşterisine itibarın sağ olsun deyince aralarındaki güven yeniden hissedildi.
- Düğün hazırlığında eksik kalan parayı görünce kuyumcu itibarın sağ olsun sözünü esirgemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok alışverişte, veresiye ilişkilerinde ve esnafla müşteri arasında kurulan güvenli bağlarda duyulur. Söz, paradan çok kişiye kıymet verildiğini gösterir ve güven ilişkisini öne çıkarır.
Kişiyi borçlu değil, güvenilir biri olarak görme inceliği vardır. Bu yüzden ifade yalnız ticari değil, insani bir sıcaklık da taşır ve ilişkiyi daha da yumuşatır.
Çünkü güven duygusunun zayıfladığı zamanlarda bile söze dayanan ilişkiyi hatırlatır. İnsanlar arasındaki itimadın ekonomik değeri olduğunu gösterir ve esnaf kültürünü daha canlı tutar, hafızayı besler.