Anlamı
herkesin üzerine titrediği, kutsal saydığı şeyi kötüleyen, bozan kimse mutlaka kötü bir sonuçla karşılaşır.
Detaylı Açıklama
İtin ölümü gelirse cami duvarına işer atasözü, sonu kötü olacak kişinin o sona gelmeden önce kutsala, toplumun değer verdiği şeylere saldırdığını anlatır. Burada 'it' kötü niyetli veya akılsız kişiyi, 'cami duvarı' ise toplumun dokunulmaz saydığı değerleri temsil eder. Atasözü, herkesin saygı duyduğu şeylere sataşan birinin er ya da geç cezasını bulacağı mesajını verir. Günlük kullanımda, kuralları hiçe sayan, sınır tanımayan ve bunu yaparken sonuçlarını düşünmeyen kişiler için söylenir. Sözün uyarıcı tonu, muhatabı değil daha çok olaya tanık olanları hedefler; yani 'bu kişi böyle giderse sonu kötü olur' biçiminde bir yorum taşır. Atasözünün gücü, hem uyarı hem de kehanet gibi duyulmasından gelir; söyleyen kişi sonucu bilir gibi konuşur.
Örnek Cümleler
- Adam her toplantıda müdüre laf sokuyor, itin ölümü gelirse cami duvarına işermiş, yakında başına gelecekleri görecek.
- Dedem haberleri izlerken 'İtin ölümü gelirse cami duvarına işer, bu herifler de öyle yapıyor' diye homurdandı.
- Komşunun oğlu okulu bırakıp mahallede kavga çıkarıyor; babası da 'itin ölümü gelirse cami duvarına işer' deyip oturuyor çaresiz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Daha çok bir tespittir. Söyleyen kişi, olayları gözlemleyerek kötü sonun kaçınılmaz olduğunu ifade eder. Ancak dolaylı olarak dinleyene de 'böyle yapanlardan uzak dur' uyarısı verir. Yani hem gözlem hem de ibret içerir.
Türk toplumunda cami hem ibadet mekânı hem de mahalle hayatının merkezidir. Böyle bir yere saygısızlık etmek, toplumun tamamına meydan okumak anlamına gelir. Bu yüzden imge, kişinin artık hiçbir sınır tanımadığını en keskin biçimde anlatır.
Doğrudan muhataba değil, üçüncü bir kişi hakkında konuşulurken tercih edilir. Tonunda hem kınama hem de 'nasıl olsa cezasını bulur' biçiminde bir kader inancı vardır. Söyleyen, genellikle yaşça büyük ve deneyimli biridir.