Anlamı
yararlı olmak, yararını görmek.
Detaylı Açıklama
İyiliği dokunmak deyimi, bir kişinin ya da bir şeyin başka birine faydalı olmasını, ondan yarar görülmesini anlatır. 'Dokunmak' burada temas etmek, ulaşmak, etki bırakmak anlamındadır. Deyim genellikle geçmişe dönük bir anlatımda kullanılır: 'Onun iyiliği bize çok dokundu', yani ondan çok fayda gördük. Bazen olumsuz biçimde de gelir: 'Hiç iyiliği dokunmadı', yani hiç faydası olmadı. Günlük dilde sıkça duyulur ve hem kişiler hem de soyut kavramlar (eğitim, tecrübe, yolculuk) için kullanılabilir. Söz, bir etkinin somut biçimde hissedildiğini ifade eder. Askerliğin, gurbetliğin veya zor bir dönemin iyiliğinin dokunduğunu söylemek, o deneyimin kişiyi olgunlaştırdığını ve hayatta daha sağlam adım atmasını sağladığını anlatmanın en kestirme yoludur.
Örnek Cümleler
- Üniversitede aldığı eğitimin iyiliği yıllar sonra bile dokunuyor, her fırsatta kullanıyor.
- O komşunun iyiliği bize çok dokundu, taşındığımız ilk yıl her konuda yardım etti.
- Sabah yürüyüşlerinin iyiliği sağlığıma dokunuyor, eskisinden çok daha enerjik hissediyorum.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Dokunmak' fiziksel bir teması çağrıştırır; iyiliğin soyut değil somut biçimde hissedildiğini anlatır. Etki görmek, faydasını duymak gibi anlamları tek bir fiilde toplar. Türkçede 'dokunmak' hem olumlu hem olumsuz etki için kullanılır.
'Hiç iyiliği dokunmadı' ya da 'iyiliği dokunmaz' biçiminde kullanıldığında, bir kişi veya şeyden hiç fayda görülmediğini, beklenen yararın sağlanmadığını ifade eder. Bu durumda eleştiri tonu baskındır.
Eğitim, deneyim, yolculuk, spor, kitap okuma gibi soyut kavramlar için de kullanılır. 'Askerliğin iyiliği dokundu' ya da 'O kitabın iyiliği dokundu' gibi cümleler, bir deneyimin kalıcı fayda bıraktığını anlatır.