Anlamı
1) izin vermek; 2) mec. bir işte ayrı tutmak.
Detaylı Açıklama
İzinli saymak deyimi iki farklı anlamda kullanılır. Birincisi, bir kişiye doğrudan izin vermek, onu belli bir süre serbest bırakmak demektir. İkincisi ve mecazi kullanımı ise bir kişiyi belli bir işte, konuda veya yükümlülükte ayrı tutmak, ondan o şeyi beklememek anlamına gelir. Bu ikinci anlam daha ince ve dikkat çekicidir; birisi bir kurala uymak zorunda değilmiş gibi davranıldığında ya da biri grup içinde kayırıldığında 'onu izinli saydılar' denir. Resmî dilde çalışanların izinli gösterilmesi biçiminde karşılaşılır. Günlük konuşmada ise daha çok ikinci anlamıyla, yani birinin sorumluluktan muaf tutulmasını betimlemek için tercih edilir. İçinde hafif bir ayrıcalık veya dışarıda bırakma tonu barınır ve kullanımı bağlama göre olumlu ya da olumsuz algılanabilir.
Örnek Cümleler
- Müdür onu bugünkü toplantıda izinli saydı, çünkü çocuğu hastalanmıştı.
- Askerde hasta olanları birkaç günlüğüne izinli sayarlardı, kimse itiraz etmezdi.
- Takımda herkes antrenman yaparken onu izinli saydılar, bu durum diğerlerinin canını sıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Saymak' burada 'kabul etmek, öyle görmek' anlamındadır; kişi fiilen izin almamış olabilir ama izinliymiş gibi değerlendirilir. Bu fiil, kararın resmî bir izin sürecinden çok tek taraflı bir kabul olduğunu vurgular ve deyime gayri resmî bir ton katar.
Bir grupta herkesin katılması gereken bir işten birinin muaf tutulması durumunda söylenir. Örneğin toplantıya katılması beklenen birinin gelmemesine göz yumulması, bir çalışanın nöbet listesinden çıkarılması gibi durumlarda bu deyim devreye girer.
Bağlama göre ikisi de mümkündür. Haklı bir gerekçeyle birinin muaf tutulması olumlu karşılanır. Ancak kayırma ya da adaletsizlik söz konusuysa olumsuz bir ton kazanır; diğer kişiler 'neden o izinli sayılıyor da biz sayılmıyoruz' diye tepki gösterebilir.