Anlamı
suç olacak, kusur sayılacak bir iş yapmak:
'Bu kabahati işlemiş, bu akşam tütsüyü, şerbeti unutmuştum.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Kabahat işlemek deyimi, suç sayılacak, kusur olarak nitelendirilecek bir davranışta bulunmak anlamına gelir. Buradaki "kabahat" sözcüğü büyük suçlardan çok, toplumsal kurallara aykırı düşen veya ahlaki açıdan onaylanmayan eylemleri karşılar. "İşlemek" fiili ise bu eylemi bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleştirmeyi ifade eder. Deyim hem hukuki bağlamda hem günlük dilde kullanılır; ancak ağır cezalık suçlardan ziyade görece hafif ama yine de kınanabilir davranışlar için tercih edilir. Bir çocuğun okuldaki yaramazlığından bir yetişkinin iş yerindeki hatasına kadar geniş bir yelpazede geçerlidir. Söz, yapılan eylemin sorumluluk gerektirdiğini ve sonuçlarının olacağını hatırlatır. Suçluluğu doğrudan ifade etmek yerine kusuru örtük biçimde belirler. Günlük dilde sıklığı azalmış olsa da resmi yazışmalarda ve edebiyatta hâlâ canlı biçimde yaşar.
Örnek Cümleler
- Çocuk okulda kabahat işleyince müdür hemen veliyi arayıp durumu bildirdi.
- Kimse ortada kabahat işlemeden bu kadar soruşturma açılmazdı.
- Kabahat işlediğinin farkında bile olmadan toplantıyı terk etti ve sonra büyük tepkiyle karşılaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Suç işlemek daha ağır, hukuki yaptırım gerektiren eylemleri tanımlar. Kabahat işlemek ise genellikle daha hafif, toplumsal normlara aykırı düşen ve kınama ile karşılanan davranışları ifade eder. İkisi arasında ciddiyet bakımından belirgin fark vardır.
Her iki grup için de kullanılır ancak çocukların yaramazlıkları ve küçük hataları anlatılırken daha sık tercih edilir. Yetişkinler söz konusu olduğunda genellikle iş yeri hataları veya toplumsal görgü kurallarının ihlali bağlamında geçer.
Her zaman değil. Kişi bazen farkında olmadan da kabahat işleyebilir. Deyim, eylemin sonucuna ve başkalarının gözündeki değerlendirmesine odaklanır; niyetin bilinçli olup olmadığı ikinci planda kalabilir.