Anlamı
kadınlar kurnazlıkta erkeklerden üstündürler.
Detaylı Açıklama
Kadının fendi erkeği yendi atasözü, kadınların kurnazlık, sezgi ve incelikli strateji konusunda erkeklerden daha becerikli olduğunu ifade eden bir halk gözlemidir. "Fen" sözcüğü burada hile, kurnazlık ve zekice buluş anlamında kullanılır. Atasözü, fiziksel güçte geride kalan kadının zekâsı ve sezgisiyle bu dengeyi lehine çevirdiğini anlatır. Tarih boyunca ataerkil toplum yapısı içinde kadının hayatta kalma stratejisi olarak geliştirdiği incelikli düşünme biçimi bu sözle tescil edilmiştir. Söz, hem kadını överek onun zekâsına saygı duyar hem de erkekleri uyararak dikkatli olmalarını öğütler. Günlük hayatta bir kadının zekice bir hamleyle durumu lehine çevirdiği anlarda gülerek söylenir. Atasözü, cinsiyet rolleri üzerine eleştirel tartışmalara da konu olabilir ancak özünde kadının stratejik zekâsını tanıyan bir gözlemdir. Halk edebiyatında ve fıkralarda bu temayı işleyen pek çok anlatı mevcuttur.
Örnek Cümleler
- Eşi haftalardır ikna edemediği konuda bir akşam yemeğiyle işi halletti, kadının fendi erkeği yendi.
- Mahkemede avukat hanım rakibini öyle köşeye sıkıştırdı ki herkes fısıldadı: kadının fendi erkeği yendi.
- Babam arabanın fiyatını kıramayınca annem devreye girdi ve istediği indirimi aldı; kadının fendi erkeği yendi dedik hep bir ağızdan.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Fen burada bilim anlamında değil, kurnazlık, incelikli hile ve zekice buluş anlamında kullanılır. Kadının doğrudan güç yerine strateji ve sezgiyle sonuca ulaşma becerisini ifade eder. Eski Türkçede fen sözcüğü bu anlamıyla yaygın biçimde kullanılırdı.
Ağırlıklı olarak kadının zekâsını ve stratejik düşünme yeteneğini öven bir sözdür. Ancak bağlama göre kadının kurnazlığına karşı dikkatli olunması gerektiğini uyaran bir ton da taşıyabilir. Genel kullanımda övgü ve hayret duygusu baskındır.
Bazı çevrelerde kadını kurnazlıkla ilişkilendirdiği ve cinsiyetleri kalıplara soktuğu gerekçesiyle eleştirilir. Ancak tarihsel bağlamında kadının ataerkil düzende hayatta kalma stratejisini tanıyan bir gözlem olarak değerlendirmek daha doğru bir okuma sunar.