Anlamı
hemen yazmaya başlamak:
'Partinin kurulacağını duyunca kâğıda kaleme sarılmış, korkunç bir telgraf yazmıştı.' -Y. Z. Ortaç.
Detaylı Açıklama
Kâğıt kaleme sarılmak deyimi, hemen ve kararlı bir biçimde yazmaya başlamak, elini çabuk tutup yazmak için gerekli araçlara koşarcasına yönelmek anlamını taşır. Sarılmak fiili bir işe bütünüyle adanmayı, ilk fırsatta harekete geçmeyi çağrıştırır. Söz kişinin bir duyguyu, fikri, tepkiyi ya da kararı anında kalıcı kılma isteğiyle yazı araçlarına hemen başvurmasını betimler. Mektup yazmak, bir şikâyeti ya da itirazı kaleme almak, anlaşmayı belgelemek gibi durumlarda kullanılır. Deyimin içinde hız, kararlılık ve yazıyı bir eylem aracı olarak görme tutumu bir arada bulunur. Günlük dilde bir konunun hemen yazıya dökülmesi gerektiğinde ya da birisinin bu yönde ani bir kararlılık gösterdiğinde söylenir. Türkçenin harekete geçme ve ivediyet kavramlarını en iyi aktaran söz kalıplarından biridir.
Örnek Cümleler
- Haberi alır almaz kâğıt kaleme sarıldı; uzun ve duygulu bir mektup yazdı.
- Sözleşme teklifini duyan muhasebeci hemen kâğıt kaleme sarıldı ve koşulları not etti.
- Öğrenci sınavdan çıkar çıkmaz kâğıt kaleme sarıldı; aklında kalan soruların yanıtlarını yazdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Sarılmak' fiziksel olarak bir şeyi kavramayı, ona yapışmayı ifade eder; bu nedenle yazı araçlarına 'sarılmak', onları birden sıkıca tutup yazmaya girişmek gibi somut ve enerjik bir görüntü çizer. Deyimin canlılığını yaratan bu fiildir.
Fiziksel kâğıt ve kalem yerini klavyeye bırakmış olsa da deyim anlam olarak geçerliliğini korur. Bir konu hakkında hemen bilgisayarına ya da telefonuna uzanarak yazmaya başlayan kişi için de bu deyim kullanılabilir; önemli olan eylem değil, anlık ve kararlı girişimdir.
Hayır; kısa bir not, acil bir mesaj ya da kısa bir itiraz için de kullanılabilir. Önemli olan yazının uzunluğu değil, hemen ve kararlı biçimde kaleme alınma eylemidir. Deyim bu ani harekete geçmeyi ve yazma kararlılığını ön plana çıkarır.