Anlamı
argo adamakıllı küfretmek:
'Basıyorlar kalayı bize, değil mi?' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Kalayı basmak, argo kullanımda birine adamakıllı küfretmek, ağır sözler söylemek anlamına gelen bir deyimdir. Kalaycılık mesleğinden esinlenen bu ifade, bakır kapların kalaylanması sırasında uygulanan sert ve gürültülü işlemi çağrıştırır. Nasıl kalaycı bakır kaba sert darbelerle kalay basarsa karşıdaki kişiye de sert sözlerle saldırmak benzetmesi yapılır. Özellikle öfke anlarında, tartışma ortamlarında veya birine ağır hakaretler yöneltildiğinde kullanılır. Deyim, sözlü saldırının şiddetini ve acımasızlığını vurgulayan güçlü bir ifadedir. Türk esnaf kültüründen beslenen bu deyim, argo dilin renkli örneklerinden biridir. Özellikle esnaf kültüründe ve mahalle yaşantısında sıkça karşılaşılan bu ifade, halk arasında öfkenin sözlü ifadesinin ne kadar sert olabileceğini gösteren renkli bir argo deyimdir. Kalaycılık mesleğinin dile kattığı özgün bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Esnaf, aylardır borcunu ödemeyen müşteriye dayanamayıp ağzının payını verircesine kalayı bastı.
- Tartışma iyice kızışınca ikisi de birbirine ağzına geleni söyleyip kalayı bastı.
- Maçta hakem tartışmalı bir karar verince tribünler hakeme yüksek sesle kalayı bastı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kalayı basmak, argo kullanımda birine adamakıllı küfretmek, ağır sözler söylemek ve hakaretler yöneltmek anlamına gelen bir deyimdir. Sözlü saldırının şiddetini ve acımasızlığını vurgulayan güçlü bir argo ifadedir.
Bu deyim kalaycılık mesleğinden esinlenmiştir. Bakır kapların kalaylanması sırasında sert ve gürültülü bir işlem uygulanır. Bu sert işlem, birine ağır küfürler ve hakaretler yöneltmenin şiddetini benzetme yoluyla ifade etmek için kullanılmıştır.
Günlük hayatta bu deyim genellikle birinin öfke anında karşısındakine ağır küfürler ve hakaretler yönelttiği durumları anlatmak için kullanılır. Tartışma, kavga veya sinir krizi anlarında söylenen sert sözleri ifade etmek amacıyla tercih edilir.