Anlamı
işsiz güçsüz dolaşmak:
'Kelli felli efendiden adamların hatta sarıklı ulemanın günden güne hırpanileşen kılıklarla, elleri boyunlarında, kaldırımları arşınladıklarını görüyorum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Kaldırımları arşınlamak deyimi, işsiz güçsüz bir şekilde sokaklarda amaçsızca dolaşmak anlamında kullanılır. Arşınlamak fiili, adım adım ölçmek demektir; kaldırımları arşınlamak ise sokakları bir baştan bir başa durmaksızın yürümek, ancak bunun bir amacı veya faydası olmadığı anlamını taşır. Reşat Nuri Güntekin eserlerinde bu deyimi kullanarak dönemin toplumsal çöküşünü ve insanların çaresizliğini betimlemiştir. Deyim, işsizliğin ve amaçsızlığın insanı sokağa düşürmesini güçlü bir görsel imgeyle anlatır. Hem bireysel hem toplumsal sorunlara gönderme yapan etkili bir ifadedir. Arşınlamak, adım adım ölçmek demektir; kaldırımları arşınlamak ise sokakları baştan başa yürüyerek gezmek anlamına gelir. Deyim bu amaçsız yürüyüşün sıkıntısını ve verimsizliğini vurgular.
Örnek Cümleler
- İşten çıkarıldıktan sonra günlerce kaldırımları arşınladı, bir iş bulamadı.
- Gençler kaldırımları arşınlıyordu, iş imkânı yoktu ve umutlarını kaybetmişlerdi.
- Emekli olduktan sonra kaldırımları arşınlamak istemiyordu, bir hobiye yöneldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kaldırımları arşınlamak deyimi, işsiz güçsüz bir şekilde sokaklarda amaçsızca dolaşmak anlamına gelir. Arşınlamak adım adım ölçmek demektir ve kaldırımları baştan başa amaçsızca yürümek imgesiyle işsizliği ve boş gezmeyi anlatır.
Bu deyim Reşat Nuri Güntekin'in eserlerinde geçmektedir. Güntekin, dönemin toplumsal sorunlarını ve insanların çaresizliğini anlatırken kelli felli efendilerin kaldırımları arşınladıklarını betimleyerek bu deyimi etkili biçimde kullanmıştır.
Evet, bu iki deyim tamamen farklı anlamlar taşır. Kaldırımları arşınlamak işsiz güçsüz dolaşmak gibi olumsuz bir durumu ifade ederken, kaldırım çiğnemek şehirde yaşayarak görgü ve deneyim kazanmak gibi olumlu bir anlamı taşır.