Anlamı
dıştan görüntüsünün verdiği etkiyi hiçe saymak:
'Yalan söylüyorsun ha bire kalıbından utanmadan, sana inanmıyorum.' -K. Korcan.
Detaylı Açıklama
Kalıbından utanmamak deyimi, bir kişinin dış görünüşüne rağmen yakışıksız, uygunsuz veya ahlak dışı davranışlarda bulunmasını eleştirmek için kullanılır. Burada kalıp, kişinin fiziksel görünüşünü ve yaşını temsil eder. Özellikle yaşlı veya saygın görünümlü birinin, bu görünüşle bağdaşmayan davranışlar sergilemesi durumunda söylenir. Deyim, toplumsal beklentilerle kişisel davranış arasındaki çelişkiyi vurgular. Yalan söyleyen, dedikodu yapan veya küçük düşürücü işlerle uğraşan kişilere yönelik bir sitem ifadesidir. Kızma ve ayıplama tonu taşır; kişinin kendine saygı duyması gerektiğini ima eder. Dış görünüşüyle uyumsuz davranışlar sergileyen kişiyi eleştirel bir bakışla betimler. Kalıp burada bedeni ve fiziksel görünümü temsil eder; bu görünüme rağmen utanmadan yapılan davranışlar vurgulanır.
Örnek Cümleler
- O yaşına gelmiş kalıbından utanmadan arkadaşının sırrını herkese anlattı.
- İş yerinde kalıbından utanmadan sürekli yalan söylüyor, kimse ona güvenemez hâle geldi.
- Dedesi kalıbından utanmadan torunlarının önünde kavga edince herkes şaşkına döndü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, bir kişinin fiziksel görünüşüne ve yaşına yakışmayan davranışlarda bulunmasını eleştirmek için kullanılır. Kişinin dış görüntüsünün verdiği saygınlığı davranışlarıyla boşa çıkarması ve bundan hiç utanç duymaması anlamına gelir.
Genellikle yaşlı veya olgun görünümlü kişilere söylenir. Yaşına ve dış görünüşüne rağmen yalan söyleyen, dedikodu yapan, başkalarını kandırmaya çalışan veya toplumsal normlara aykırı davranan insanlara yönelik bir sitem ve eleştiri ifadesidir.
Hayır, bu deyim her zaman olumsuz ve eleştirel bir bağlamda kullanılır. Kişinin davranışlarını ayıplamak, yakışıksız bulduğunu belirtmek ve onu toplumsal normları hatırlatarak uyarmak amacıyla söylenen bir ifadedir.