Anlamı
üstüne atılmak, aceleyle almak:
'El elin ayıbını terzi kumaşı alır gibi kapış kapış yaptığı için aldırış etmem.' -B. Felek.
Detaylı Açıklama
Kapış kapış yapmak deyimi, bir şeyin üstüne atılarak aceleyle almak anlamına gelir. Genellikle birden fazla kişinin aynı anda bir şeye ulaşmaya çalışması ve birbirleriyle yarışması durumunu ifade eder. Deyimdeki kapışmak fiili fiziksel bir kapmak eylemini çağrıştırır ve rekabetin yoğunluğunu vurgular. Yiyecek, hediye, fırsat veya herhangi bir kıt kaynak söz konusu olduğunda insanların gösterdiği acelecilik ve hırs için kullanılır. Ayrıca başkalarının ayıplarını veya dedikodularını büyük bir istekle toplamak anlamında da mecazi olarak tercih edilir. Hem olumlu hem olumsuz bağlamlarda kullanılabilen bu deyim, insanın rekabetçi doğasını ve kıt kaynaklar karşısındaki tutumunu gözler önüne serer. İnsan psikolojisinde kıtlık algısı bu tür davranışları tetikleyen temel etkenlerden biridir. Sınırlı bir kaynağın varlığı insanlarda aciliyet duygusu yaratır ve rasyonel karar verme süreçlerini devre dışı bırakabilir.
Örnek Cümleler
- Çocuklar masadaki şekerleri kapış kapış yaptı, bir dakikada hiç kalmadı.
- Kıyafetleri kapış kapış yaptılar, mağazanın açılışında izdiham yaşandı.
- Mahalle sakinleri yardım kolilerini kapış kapış yapınca görevliler düzeni sağlamakta zorlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, bir şeyin üstüne atılarak aceleyle almak ve başkalarıyla yarışırcasına kapışmak anlamına gelir. Birden fazla kişinin aynı anda sınırlı bir kaynağa ulaşmaya çalıştığı yoğun rekabet ortamını ifade eder.
Kapış kapış gitmek bir ürünün çok hızlı satılmasını ifade ederken kapış kapış yapmak alıcıların o ürüne aceleyle atılma eylemini anlatır. Gitmek satış perspektifinden, yapmak ise alıcı perspektifinden aynı durumu betimler.
Yiyecek, hediye, indirimli ürün veya herhangi bir kıt kaynak söz konusu olduğunda insanların gösterdiği acelecilik ve hırs için kullanılır. Ayrıca mecazi olarak dedikodu veya başkalarının ayıplarını büyük bir istekle toplamak anlamında da tercih edilir.