Anlamı
birinin sıkılmayı bir yana bırakarak yalnız çıkarına baktığı anlatılırken söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Kâr eden ar etmez atasözü, çıkarı söz konusu olduğunda insanların utanma, sıkılma ve hayâ gibi duygularını bir kenara bırakıp yalnızca maddi kazancı ön planda tuttuğunu anlatır. Bir kişinin kâr amacıyla ahlaki sınırları zorlayan, toplumsal normlara uymayan ya da utanç verici sayılan davranışları gösterebildiğini gözlemler. Atasözü bu durumu doğrudan onaylamaz; aksine eleştirel bir tespiti dile getirir. Ticari hayatta sizi sıkıştıran pazarlıklara, utanmadan fiyat şişirenlere ya da her türlü centilmenlik kuralını çiğneyen alıcı-satıcılara dikkat çeker. Kâr güdüsünün insanın özgüvenini ve utanma duygusunu nasıl bastırabileceğine dair keskin bir gözlem içerir. Toplumda kar uğruna onurun ne denli kolayca feda edilebildiğini görmekten duyulan şaşkınlığı da yansıtır.
Örnek Cümleler
- Aynı malı üç farklı fiyata sattığı için ayıpladık ama o umursamadı; kâr eden ar etmez demişler.
- Borcunu ödemekten vazgeçip üstelik indirim istedi; arkadaşım 'Kâr eden ar etmez' dedi, öfkeyle.
- Komisyonu yüksek tutmak için her şeyi abartmaktan çekinmedi; 'Kâr eden ar etmez' zihniyeti tam olarak buydu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, kâr etmek doğrudan kötü sayılmaz; atasözü ahlaki sınırların çiğnendiği, utanç duyulması gereken davranışların kâr güdüsüyle meşrulaştırıldığı durumu eleştirir. Dürüst kazanç değil, onurdan ödün verilen kazanç söz konusudur.
Ticaret, pazarlık, alışveriş ve iş ilişkilerinde en sık karşılaşılır. Biri utanmadan haksız kazanç peşinde koştuğunda ya da çıkarı için her türlü davranışı mubah saydığında çevresindekiler bu atasözüne başvurur.
İş ahlakı ve kurumsal etik alanında dürüst kazancı vurgulayan ilkelerle doğrudan çelişen bir tutumu anlatır. Kar maksimizasyonu için etik ihlalleri sıradan hale getiren bir zihniyeti ifşa etmesi açısından günümüzde de geçerliliğini korur.