Anlamı
çok sıkılmak, içi daralmak:
'Gündüzün bu saatinde, tiyatroya ağır bir kasvet çökmüş.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Kasvet basmak deyimi, çok sıkılmak ve içinin daralması anlamına gelir. Kasvet sözcüğü Arapça kökenli olup ağırlık, karanlık ve iç sıkıntısı anlamlarını taşır. Basmak fiili ise burada üzerine çökmek, kaplamak biçiminde kullanılır. Deyim, kişinin ruhsal durumunun ağırlaşmasını ve çevresindeki atmosferin bunaltıcı hâle gelmesini betimler. Yağmurlu bir gün, sessiz bir mekân, kötü haberler veya yalnızlık gibi etkenler kasvetin basmasına neden olabilir. Türk edebiyatında atmosfer betimlemelerinde sıkça kullanılan bu deyim, hem bireysel ruh hâlini hem de toplu bir ortamın bunaltıcılığını anlatır. Çökmek fiiliyle de kullanılabilir ve bu kullanım kasvetin daha ağır ve kalıcı olduğunu vurgular. Günlük dilde sıkıntılı anları ve bunaltıcı ortamları tanımlamak için yaygın biçimde tercih edilir.
Örnek Cümleler
- Yağmur üç gündür dinmeyince eve kasvet bastı ve kimse dışarı çıkamadı.
- Kötü haberin ardından toplantı salonuna kasvet çöktü ve herkes sustu.
- Kış aylarında evde yapayalnız kalınca insanın üzerine ağır bir kasvet basıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, çok sıkılmak, içinin daralmak ve bunaltıcı bir ruh hâline kapılmak anlamına gelir. Hem bireysel bir duygu durumunu hem de bir ortamın ağır atmosferini betimlemek için kullanılır.
Her iki ifade de benzer anlam taşır ancak kasvet çökmek daha ağır ve kalıcı bir sıkıntıyı vurgular. Kasvet basmak anlık bir bunaltıyı da kapsayabilirken çökmek fiili daha derin bir etkiyi ifade eder.
Yağmurlu havalarda, sessiz ve kapalı mekânlarda, kötü haberlerden sonra veya yalnızlık hissedildiğinde yaygın biçimde kullanılır. Bunaltıcı ve ağır atmosferi ve ruhsal ağırlığı betimlemek için tercih edilir.