Anlamı
sen başkasına kötülük yapma yolunu tutarsan başkası da sana kötülük yapma yolunu tutar.
Detaylı Açıklama
Kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu atasözü, başkasına kötülük yapan kişinin kendisinin de aynı kötülüğe maruz kalacağını uyarır. Kuyu kazmak burada birine tuzak hazırlamayı, zarar vermeyi simgeler. Bu atasözü karşılıklılık ilkesine dayanır: sen başkasına ne yaparsan o da sana yapılır. Türk toplumunda adalet ve karşılıklı saygı temel değerler olarak kabul edildiğinden bu öğüt önemli bir yer tutar. Kötülükten uzak durmanın ve dürüst yaşamanın faydası somut bir uyarıyla hatırlatılır. Aile içi öğütlerde, okul ortamında ve toplumsal sohbetlerde sıkça söylenen bir sözdür. İnsanlara ahlaki sorumluluk hatırlatması yapan bu atasözü hem çocuklara hem yetişkinlere yönelik etkili bir mesaj verir. Evrensel bir ahlak kuralını Türkçenin güçlü anlatım gücüyle sunar.
Örnek Cümleler
- Komşusuna kötülük planlayan adam sonunda cezasını çekti; kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu.
- Annem küçükken bizi uyarırdı, kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu derdi.
- İş arkadaşını müdüre şikâyet eden adam terfi edemeyince kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu sözü gerçek oldu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, başkasına kötülük yapan kişinin kendisinin de aynı kötülüğe uğrayacağını uyarır. Kötülükten uzak durmayı ve dürüst yaşamayı öğütleyen güçlü bir halk bilgeliğidir. Bu ifade Türk dilinde yaygın biçimde kullanılmaya devam etmektedir.
Başkasına zarar vermeyi planlayan, hile yapan veya kötülük hazırlayan kişilere yönelik uyarı olarak söylenir. Kötülüğün karşılıksız kalmayacağını hatırlatmak amacıyla aile ve toplum içinde kullanılır. Farklı bağlamlarda da anlam değişmeden kullanılabilen yaygın bir ifadedir.
Kuyu burada tuzak, kötülük ve zarar simgesidir. Başkasına kuyu kazmak ona tuzak kurmak anlamına gelirken senin kuyunun kazılması da aynı kötülüğün sana dönmesini temsil eder.