Anlamı
bir kimse veya bir şey yok olduğunda değer kazanır.
Detaylı Açıklama
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur atasözü, insanların öldükten sonra olduklarından çok daha iyi anılma eğiliminde olduğunu ifade eder. Yaşarken kusurlarıyla bilinen kişilerin vefat ettikten sonra idealize edilerek hatırlanması bu atasözüyle eleştirilir. Toplumda ölümün ardından kişi hakkında sadece iyi şeyler söyleme geleneği vardır ve bu gelenek bazen gerçeklerin çarpıtılmasına yol açar. Atasözü bu durumu mizahi bir üslupla aktararak insanların ikiyüzlülüğüne dikkat çeker. Cenaze ve taziye törenlerinde aşırı övgülerle süslenen konuşmalar bu atasözünün somut karşılığıdır. Ayrıca sadece ölüm değil, bir kişinin ayrılmasının ardından onu abartılı biçimde yüceltme eğilimini de kapsar. Türk toplumunda geçmişi güzelleştirme eğilimi yaygındır ve bu atasözü o eğilimi eleştiren nadir sözlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Yaşarken kimse onu beğenmezdi ama şimdi hakkında övgüler yağdırıyorlar; kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
- Emekli olunca herkes onun ne kadar iyi bir müdür olduğunu söylemeye başladı; kel ölür sırma saçlı olur.
- Takımdan ayrıldıktan sonra herkes onun yeteneklerini övmeye başladı; kör ölür badem gözlü olur misali.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanların öldükten veya ayrıldıktan sonra gerçekte olduklarından çok daha iyi biçimde anılma eğilimini ifade eder. Yaşarken kusurlarıyla bilinen kişilerin yokluğunda idealize edilmesini eleştiren bir atasözüdür.
Ölen veya ayrılan bir kişi hakkında abartılı övgülerin yapıldığı durumlarda söylenir. Cenaze törenlerinde, veda konuşmalarında veya geçmişi güzelleştirme eğiliminin belirgin olduğu anlarda eleştirel bir hatırlatma olarak kullanılır.
Hayır, ölümün yanı sıra bir kişinin bir yerden ayrılması, emekli olması veya uzaklaşması durumlarında da kullanılır. Yokluğunda kişinin abartılı biçimde yüceltilmesini ifade eden genel bir gözlem niteliğindedir.