Anlamı
gözünü budaktan esirgememek.
Detaylı Açıklama
Kelle koltukta gezmek deyimi, gözünü budaktan esirgememek ve ölümü göze alarak yaşamak anlamına gelir. Deyimdeki kelle baş, koltuk ise koltuk altı anlamındadır; kesik başını koltuk altına almış gibi ölüme aldırmadan dolaşmak benzetmesi yapılır. Tarihsel olarak savaş meydanlarında düşmanla göğüs göğüse çarpışan yiğitler için kullanılan bu ifade, cesareti ve gözü pekliği vurgular. Osmanlı döneminde özellikle akıncılar ve serdengeçtiler için söylenen bu deyim, günümüzde tehlikeli meslek grupları veya riskli yaşam süren kişiler için mecazi olarak kullanılır. Gazeteciler, savaş muhabirleri, madenciler ve güvenlik güçleri bu deyimin çağdaş karşılıkları arasındadır. Deyim, yaşamın kıymetini bilmenin yanı sıra bir amaç uğruna canı tehlikeye atmanın yüceliğini de vurgulayan güçlü bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- O gazeteci yıllardır kelle koltukta geziyor, savaş bölgelerinden haberler yapıyor.
- Dedelerimiz kelle koltukta gezdi ki biz bugün bu topraklarda rahat yaşayalım.
- Kelle koltukta gezen madenciler her gün büyük risk alarak aileleri için çalışıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ölümü göze alarak yaşamak ve tehlikelerden yılmamak anlamına gelir. Kesik başını koltuk altına almış gibi gezen cesur kişileri betimleyen bu deyim, gözü pekliği ve fedakarlığı vurgular.
Tehlikeli mesleklerde çalışan kişiler, savaş bölgelerinde görev yapanlar veya büyük riskler alarak yaşayan bireyler için söylenir. Cesareti ve adanmışlığı övmek amacıyla kullanılan saygı ifadesi niteliğindeki bir deyimdir.
Osmanlı döneminde özellikle akıncılar ve serdengeçtiler için kullanılan bir ifadedir. Savaş meydanında ölümü göze alarak düşmanla çarpışan yiğitleri betimler. Başını koltuk altına almış gibi dolaşma benzetmesi cesareti simgeler.