Anlamı
1) kötü niyetle bakmak; 2) nazar değdiren bir bakışla bakmak:
'Eh yakışıklı da delikanlı. Bir tanesi kem gözle baktıysa tamam.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Kem gözle bakmak deyimi, kötü niyetle, haset dolu veya nazar değdiren bir bakışla bakmak anlamına gelir. Kem kelimesi kötü, çarpık ve uğursuz anlamlarına gelen Farsça kökenli bir sözcüktür. Deyim iki farklı anlamda kullanılır: birincisi birinin kötü niyetle ve düşmanca bakması, ikincisi ise nazar değdiren bir bakışla bakmak. Türk kültüründe nazar inancı çok güçlüdür ve kem gözle bakma eylemi kişilere zarar verebilecek tehlikeli bir bakış olarak kabul edilir. Günlük dilde birinin başarısını, güzelliğini veya mutluluğunu kıskançlıkla izlemesini betimlemek amacıyla kullanılır. Edebiyatta ise karakterlerin düşmanca tutumlarını ve gizli niyetlerini yansıtan güçlü bir betimleme aracıdır. Deyim, toplumsal ilişkilerde kıskançlık ve haset duygularının yıkıcı etkilerine dikkat çeker.
Örnek Cümleler
- Komşu yeni arabamıza kem gözle baktı, nazar boncuğu takmamız gerekecek.
- Kem gözle bakan art niyetli insanlardan uzak dur, huzurunu bozarlar.
- Terfi haberini duyunca bazı meslektaşları ona kem gözle bakmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kötü niyetle, haset dolu veya nazar değdiren bir bakışla bakmak anlamına gelir. Birinin başarısını veya mutluluğunu kıskançlıkla izlemesini ifade eden bu deyim, Türk kültüründeki nazar inancıyla yakından ilişkilidir.
Kem, Farsça kökenli bir sözcük olup kötü, çarpık ve uğursuz anlamlarına gelir. Deyimde bakışın olumsuz ve zararlı niteliğini vurgular. Kem göz ise kötü niyetli veya nazar değdiren bakışı ifade eder.
Evet, birincisi birinin kötü niyetle ve düşmanca bakması, ikincisi ise nazar değdiren bir bakışla bakması anlamına gelir. Kültürel bağlamda nazar inancıyla ilişkili anlamı daha yaygındır.