Anlamı
1) benimsemek veya saymak:
'Fakat hiçbir taraf beni kendine mal edemiyordu.' -H. Taner. 2) başkasının yaptığı işi kendisi yapmış gibi göstermek.
Detaylı Açıklama
Kendine mal etmek deyimi, iki farklı anlam taşır. Birinci anlamıyla bir şeyi veya birini benimsemek, sahiplenmek ve kendine ait saymak demektir. İkinci anlamıyla ise başkasının yaptığı işi kendisi yapmış gibi göstermek, başkasının emeğini çalmak anlamına gelir. Mal kelimesi burada sahip olunan şey anlamında kullanılır ve etmek fiili benimseme eylemini ifade eder. Birinci anlamda olumlu bir kullanım söz konusuyken ikinci anlam ciddi bir ahlaki eleştiri niteliği taşır. Özellikle akademik dünyada intihal, iş hayatında başkasının projesine sahip çıkma veya sanat alanında eser hırsızlığı gibi durumlarda ikinci anlam ön plana çıkar. Türk kültüründe emek ve hak kavramları önemli ahlaki değerler arasında yer aldığından bu deyimin ikinci anlamı toplumsal olarak kınanır. Her iki anlamda da sahiplenme eylemi merkezde olup bağlam anlamı belirler.
Örnek Cümleler
- Takım başarısını tek başına kendine mal etti; oysa herkes birlikte çalışmıştı.
- O çocuğu kendi evladı gibi kendine mal etti ve onu büyük bir sevgiyle büyüttü.
- Araştırma asistanının bulduğu sonuçları kendine mal eden profesör büyük tepki topladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki farklı anlam taşır. Birincisi bir şeyi benimsemek ve kendine ait saymaktır. İkincisi başkasının yaptığı işi kendisi yapmış gibi göstermektir. Bağlama göre olumlu veya olumsuz bir anlam kazanır.
Birini sahiplenmek ve benimsemek anlamında olumlu bağlamda kullanılırken başkasının emeğini çalmak anlamında olumsuz bağlamda tercih edilir. Akademik intihal ve iş hayatında emek hırsızlığı gibi durumlarda ikinci anlam ön plana çıkar.
Başkasının emeğini sahiplenmek toplumsal olarak kınanır ve ahlaki açıdan kabul edilemez bulunur. Türk kültüründe emek ve hak kavramları önemli değerler olduğundan bu davranış ciddi bir güven kaybına ve itibar zedelenmesine yol açar.