Anlamı
1) kendine özen göstermemek:
'Artık kendini bırakmak zorunda görünür gibi olan amcasının huzurundan çıktılar.' -N. F. Kısakürek. 2) çevre ile ilgisini keserek yalnız bir konuyla uğraşmak:
'O hayalleri kuran da o hatıralara kendini bırakan da bugünkü ben değil miyim?' -N. Ataç. 3) gevşek, rahat bir biçimde kalmak:
'Pencere kenarında, uzun bir mindere kendini bıraktı, gözlerini kapadı, öylece kaldı.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Kendini bırakmak deyimi, kişinin kendine özen göstermemesini, bakımını ihmal etmesini veya bir konuya tamamen teslim olmasını ifade eder. Deyim birden fazla anlam katmanına sahiptir: dış görünüşüne dikkat etmemek, çevresiyle ilgisini keserek tek bir konuyla uğraşmak ve gevşek bir biçimde rahatça uzanmak gibi anlamlarda kullanılır. Birinci anlamında kişi fiziksel ve ruhsal bakımını ihmal ederek perişan bir hâle düşer. İkinci anlamında bir düşünce veya uğraşa tamamen kendini kaptırır ve çevresinden kopar. Üçüncü anlamında ise bedenini rahat bir şekilde bırakarak dinlenme pozisyonuna geçer. Türk edebiyatında özellikle roman karakterlerinin ruhsal durumunu betimlemek için sıkça kullanılır. Günlük konuşmalarda en yaygın anlamı kendine bakmayı bırakmaktır ve olumsuz bir anlam taşır.
Örnek Cümleler
- Eşinden ayrıldıktan sonra kendini tamamen bıraktı ve günlerce evden çıkmadı.
- Müziğe kendini öyle bıraktı ki saatlerin nasıl geçtiğini hiç fark etmedi.
- Koltuğa kendini bırakarak uzun ve derin bir nefes aldı ve gözlerini kapadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, kişinin kendine özen göstermemesi, bir konuya tamamen teslim olması veya gevşek bir biçimde rahatça uzanması anlamlarına gelir. Bağlama göre farklı anlam katmanları taşıyan çok yönlü bir ifadedir.
Kişinin bakımını ihmal ettiği, bir uğraşa tamamen daldığı veya fiziksel olarak rahat bir pozisyon aldığı durumlarda kullanılır. Günlük dilde en yaygın anlamı kendine bakmayı bırakmaktır.
Kendini bırakmak daha geniş bir anlam yelpazesine sahiptir ve ihmal etme anlamı da taşır. Kendini kaptırmak ise özellikle bir şeyin etkisinden çıkamama durumunu ifade eder ve daha dar bir anlam alanına sahiptir.