Anlamı
'izin verin, beni dinleyin' anlamında kullanılan bir nezaket sözü.
Detaylı Açıklama
Kerem buyurun deyimi, izin verin veya beni dinleyin anlamında kullanılan bir nezaket sözüdür. Kerem, lütuf, bağış ve cömertlik anlamlarına gelen Arapça kökenli bir sözcüktür. Buyurmak ise saygılı bir hitap biçimi olarak yapmak, söylemek demektir. Deyim özellikle resmi ortamlarda, büyüklere hitap ederken veya bir toplulukta söz almak isterken kullanılır. Osmanlı dönemi nezaket geleneğinin izlerini taşıyan bu ifade günümüzde daha az duyulsa da yaşlı kuşaklar arasında ve tarihî metinlerde karşılaşılır. Deyim inceliği, saygıyı ve kibarlığı ön plana çıkarır. Türk dilinin zengin nezaket ifadeleri arasında özel bir yere sahiptir. Edebiyatta özellikle Osmanlı dönemini konu alan eserlerde karakterlerin konuşma üslubunu yansıtmak için tercih edilir.
Örnek Cümleler
- Yaşlı bey toplantıda ayağa kalkarak kerem buyurun bir ricam olacak dedi.
- Misafirler içeri girdiğinde ev sahibi kerem buyurun diyerek onları salona davet etti.
- Kerem buyurun efendim, söyleyeceklerinizi dinlemeye hazırız dedi ve sessizlik oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, izin verin, beni dinleyin veya lütfen buyurun anlamında kullanılan saygılı bir nezaket sözüdür. Kerem lütuf ve cömertlik, buyurmak ise saygılı bir hitapla yapmak demektir.
Günümüzde yaygın kullanımdan düşmüştür ancak yaşlı kuşaklar arasında ve resmi nezaket gerektiren ortamlarda hâlâ duyulabilir. Osmanlı dönemi nezaket geleneğinin günümüze ulaşan güzel ve zarif bir yansımasıdır.
Kerem, Arapça kökenli bir sözcüktür ve lütuf, bağış, cömertlik ve asalet anlamlarına gelir. Türk kültüründe isim olarak da yaygın biçimde kullanılır ve güzel ahlakın simgesi sayılır.