Anlamı
bir olay karşısında genel davranışları dışında incelik göstermek.
Detaylı Açıklama
Kibarlığı tutmak deyimi, alışık olmadığı hâlde bir olay karşısında birdenbire incelik ve nezaket gösteren kişilerin davranışını anlatır. Normalde kaba veya kayıtsız davranan biri, belirli bir durum karşısında beklenmedik biçimde kibar tavırlar sergilediğinde bu deyim kullanılır. Buradaki tutmak kelimesi, bir hastalığın veya hâlin ani olarak başlaması gibi kibarlığın da ansızın ortaya çıkmasını çağrıştırır. Bu geçici ve durumsal kibarlık genellikle samimi bulunmaz ve eleştiri konusu olur. Deyim, davranışlarda tutarlılığın önemini ve içtenliğin yapaylıktan ayırt edilebileceğini vurgular. Türk toplumunda günlük dilde sıkça duyulan bu ifade, ani tavır değişikliklerine şaşkınlıkla yaklaşan bir bakış açısını yansıtır.
Örnek Cümleler
- Müfettiş gelince birden kibarlığı tuttu ve herkese gülümsemeye başladı.
- Kız istemeye gidince delikanlının kibarlığı tuttu, herkesin sandalyesini çekti.
- Kibarlığı tutmuş gibi davranma, hepimiz senin gerçek hâlini biliyoruz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, normalde kibar olmayan birinin belirli bir olay karşısında aniden incelik göstermeye başlamasını ifade eder. Geçici ve durumsal bir kibarlığı anlatır ve genellikle bu davranışın samimi olmadığını ima eder.
Kibarlığı tutmak ani ve geçici bir davranış değişikliğini anlatırken, kibarlık taslamak sürekli ve bilinçli bir çabayı ifade eder. Kibarlığı tutmak daha anlık ve beklenmedik bir tepkiyi betimler, diğeri ise planlanmış bir gösterişi vurgular.
Birinin beklenmedik bir anda alışık olmadığı nezaketi sergilediğinde söylenir. Misafir geldiğinde, üst düzey birinin yanında veya özel bir durumda ani tavır değişikliği gösteren kişiler için tercih edilir.