Anlamı
1) kıçı yere gelir duruma düşmek; 2) mec. herhangi bir konuda yenilmek, umduğuna ulaşamamak.
Detaylı Açıklama
"Kıçüstü oturmak" deyimi, iki anlamda kullanılır. Birinci anlamıyla kıçı yere gelecek şekilde düşmek veya oturmak demektir; buz gibi kaldırımda kayıp düşmek bu kullanıma örnektir. İkinci ve mecazi anlamıyla herhangi bir konuda yenilmek, beklediği sonucu alamamak, umduğuna ulaşamamak anlamına gelir. İhalede başarısız olan firmalar, seçimde yenilen adaylar veya sınavı geçemeyen öğrenciler için kullanılır. Mecazi kullanımda kişinin başarısızlığını ve çaresizliğini hafif alaycı bir tonla vurgular. Teklifsiz bir ifade olmakla birlikte aşırı kaba sayılmaz ve günlük konuşmalarda yaygın biçimde kullanılır. İhalede başarısız olan firmalar, seçimde yenilen adaylar veya sınavı geçemeyen öğrenciler için söylenir. Teklifsiz bir ifade olsa da aşırı kaba sayılmaz ve günlük konuşmalarda yaygındır.
Örnek Cümleler
- Buz gibi kaldırımda kayıp kıçüstü oturdu ve herkesin gözü önünde mahcup oldu.
- İhalede kıçüstü oturan firma, rakiplerinin ne kadar güçlü olduğunu anlayıp stratejisini değiştirdi.
- Seçimde kıçüstü oturan aday yenilgiyi kabullenmekte güçlük çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mecazi olarak bir yarışta, müzakerede, sınavda veya herhangi bir rekabette yenilmek, başarısız olmak anlamında kullanılır. Kişinin umduğu sonucu alamaması ve çaresiz kalmasını anlatır. Hafif alaycı bir ton taşıyabilir.
Teklifsiz bir ifade olsa da aşırı kaba sayılmaz. Günlük konuşmalarda yaygın biçimde kullanılır. Ancak resmi ortamlarda ve yazılı metinlerde tercih edilmez. Daha kibar karşılığı olarak yenilmek veya başarısız olmak ifadeleri kullanılabilir.
Fiziksel bir düşme veya oturma söz konusuysa birinci anlam, başarısızlık veya yenilgi anlatılıyorsa ikinci anlam kastedilir. Bağlamdaki diğer ipuçları hangi anlamın geçerli olduğunu açıkça gösterir.