Anlamı
içinden gelerek sesli sesli bir biçimde gülmek:
'Kapalı panjurların ardında, ayıp şeyler anlatıp kıkır kıkır gülüyorlar.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
"Kıkır kıkır gülmek" deyimi, içten gelerek, neşeyle, ardı ardına ve sesli biçimde gülmek anlamına gelir. "Kıkır kıkır" ifadesi yansıma kökenli olup peş peşe gelen küçük ve hızlı gülüş seslerini taklit eder. Bu gülme biçimi genellikle çocukların ya da genç kızların içten ve masum neşesini, bazen de uygunsuz ya da yaramazca bir kahkahayı anlatır. Attilâ İlhan'ın eserlerinde de yer bulan deyim, gizlilik ya da hafif yasak bir neşeyi aktarmak için de kullanılabilir. Dilin sessel yaratıcılığına özgü güzel bir örnektir. Attilâ İlhan eserlerinde kapalı panjurların ardında kıkır kıkır gülenleri betimlemiştir. Bu gülme biçimi samimiyeti, rahatlığı ve doğallığı çağrıştırır.
Örnek Cümleler
- Çocuklar bahçede kıkır kıkır gülerek bahçenin her köşesine koşturuyordu.
- Arkadaşının fısıldadığı şakayı duyan kız kıkır kıkır güldü, öğretmen başını kaldırdı.
- Kıkır kıkır gülen o neşeli sesleri duyduğumda çocukluğuma döner gibi oldum.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, "kıkır kıkır" yansıma kökenli bir sözcük öbeğidir. Peş peşe gelen kısa ve kesik gülüş seslerini taklit ederek oluşturulmuştur. Türkçede bu tür yansıma sözcükler çok yaygındır ve dilin sessel zenginliğini yansıtır. "Kıkır kıkır" özellikle hafif, samimi ve neşeli bir gülüşü anlatmak için biçilmiş kaftan bir ifadedir.
Deyim özellikle çocuklar ve genç kızlar için sıkça kullanılır; çünkü bu gruplarda görülen içten, masum ve serbestçe ortaya çıkan neşeli gülüşü anlatmak için uygundur. Yetişkinler için kullanıldığında ise zaman zaman çocuksu ya da hafif rahatsız edici bir neşeyi ima edebilir.
"Kahkaha atmak" yüksek sesli ve patlamalı bir gülüşü ifade ederken "kıkır kıkır gülmek" daha kısa, ardı ardına gelen ve genellikle hafif tutan bir gülüşü anlatır. Kahkaha daha yüksek ve belirgin iken kıkır kıkır gülme daha hafif ve zaman zaman gizlice yapılan bir neşeyi yansıtır.