Anlamı
durum ve davranışını değiştirmemek, aldırış etmemek, umursamamak:
'Hikmet Bey yaman adam, dikkat ettim, hiç istifini bozmadı, kılı kıpırdamadı.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
"Kılı kıpırdamamak" deyimi, bir kişinin karşılaştığı durum, haber ya da olay ne kadar şaşırtıcı, üzücü ya da rahatsız edici olursa olsun en küçük bir tepki göstermemesini, duygusal olarak kayıtsız kalmasını, ilgisiz ve soğukkanlı davranmasını ifade eder. Deyim, tepkisizliğin ve etkilenmemenin en uç noktasını somutlaştırır. Haldun Taner'in eserlerinde de yer bulan bu ifade, istifini bozmama ve soğukkanlılıkla ilgili deyimlerle yakın anlamlıdır. Hem övgü hem de eleştiri bağlamında kullanılabilir; zaman zaman saygınlık, zaman zaman duygusuzluk çağrışımı içerir. Haldun Taner eserlerinde "istifini bozmadı, kılı kıpırdamadı" diyerek bu deyimi kullanmıştır. Soğukkanlılık, kayıtsızlık veya umursamazlık durumlarını güçlü biçimde betimler.
Örnek Cümleler
- Kovulduğunu öğrenince kılı kıpırdamadı, sakin bir şekilde masasını topladı.
- Muhalefet liderinin sert eleştirilerine rağmen bakan kılını kıpırdatmadı.
- Her şeye rağmen kılı kıpırdamadan devam eden bu insanın dayanıklılığına herkes hayran kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Her iki deyim de duygusal tepkisizlik ve soğukkanlılık anlatır; ancak aralarında nüans farkı vardır. "İstifini bozmamak" özellikle dış görünüşte herhangi bir değişiklik olmadan sakinliğini korumak anlamına gelirken, "kılı kıpırdamamak" daha köklü ve içsel bir tepkisizliği, etkilenmemenin derinliğini vurgular.
Hayır, bağlama göre hem olumlu hem de olumsuz anlamda kullanılabilir. Stres altında sakin kalmayı anlattığında olumlu; acıma ya da empati gerektiren bir durumda bile tepkisiz kalmayı anlattığında ise duygusuzluk, merhametsizlik ya da ilgisizlik olarak olumsuz yorumlanabilir.
Evet, TDK sözlüğü "kılını kıpırdatmamak" biçimini de kabul etmektedir. Her iki kullanım da aynı anlama gelir ve konuşma dilinde birbirleriyle değiştirilebilir şekilde kullanılır. "Kılı kıpırdamamak" daha kısa ve yaygın bir biçimdir.