Anlamı
evlenme teklifi almak:
'Zavallı kızın kısmeti çıkmış, kendine sormadan, danışmadan hemen vermişler.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
"Kısmet çıkmak" deyimi, bir kişiye evlenme teklifi gelmesini, evlenmek için uygun birinin ortaya çıkmasını ifade eder. Kısmet İslam kültüründe Allah'ın takdir ettiği pay ve nasip anlamına gelir; kısmetin çıkması evlenmek için uygun zamanın ve kişinin gelmesi demektir. Ömer Seyfettin eserlerinde "Zavallı kızın kısmeti çıkmış, kendine sormadan vermişler" diyerek geleneksel toplumda bu sürecin nasıl işlediğini aktarmıştır. Deyim geleneksel olarak kadınlar için daha sık söylense de erkekler için de kullanılabilir. Evlilik bağlamının dışında nadiren iş fırsatı veya maddi kazanç gibi durumlar için de söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Kızın kısmeti çıkınca ailesi hemen hazırlıklara başladı ve düğün tarihi belirlendi.
- Yıllarca kısmeti çıkmayan genç kadın sonunda komşunun oğluyla nişanlandı.
- Annesi her gün kızının kısmetinin bir an önce çıkması için dua ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Geleneksel kullanımda ağırlıklı olarak kadınlar için söylenir çünkü eski toplum yapısında evlenme teklifinin erkeğin ailesinden gelmesi beklenirdi. Ancak günümüzde erkekler için de kullanılabilir. Bir erkeğe uygun bir eş adayının çıkması da kısmet çıkmak olarak ifade edilebilir.
Kısmet, İslam inancında Allah'ın her kula ayırdığı nasip ve payı ifade eder. Evlilik bağlamında kısmet, kişiye yazılmış eşin ortaya çıkmasıdır. Bu kavram, evliliğin yalnızca insani çabayla değil, ilahi takdirle de bağlantılı olduğu inancını yansıtır.
Evet, özellikle geleneksel aile yapılarında ve kırsal kesimde yaygın biçimde kullanılmaya devam etmektedir. Şehirlerde de evlilik çağındaki gençler için kısmet kavramına sıkça başvurulur. Modern ilişki biçimlerinde bile kader ve tesadüf anlamında kısmet sözcüğü kullanılır.