Anlamı
kutsal kitap üzerine elini koyarak ant içmek.
Detaylı Açıklama
Kitaba el basmak deyimi, kutsal kitap üzerine elini koyarak ant içmek anlamına gelir. Tarihî süreçte insanlar verdikleri sözün ciddiyetini kanıtlamak için kutsal saydıkları metinlere dokunarak yemin etmişlerdir. Bu gelenek farklı kültür ve dinlerde de bulunmakla birlikte Türk toplumunda özellikle Kur'an-ı Kerim üzerine el basarak yemin etme biçiminde yaygınlaşmıştır. Deyim, yeminin en ağır ve bağlayıcı biçimini ifade eder; kitaba el basan kişinin sözünden dönmesi büyük bir ahlaki ihlal sayılır. Mahkemelerde tanıkların yemin etmesi, toplumda güvenilirliğin sınanması gibi durumlarda bu deyime başvurulur. Günümüzde mecazi olarak son derece ciddi bir söz verme anlamında da kullanılır. Mahkemelerde tanıklık sürecinde bu yeminin ciddiyeti özellikle vurgulanır ve toplumda büyük bir saygınlık taşır.
Örnek Cümleler
- Mahkemede tanık kitaba el basarak doğruyu söyleyeceğine yemin etti ve ifade verdi.
- Dedesi kitaba el basıp bu sırrı kimseye söylemeyeceğine dair söz vermişti.
- Kitaba el bastırdılar ama yine de verdiği sözü tutmadığı ortaya çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kitaba el basmak, kutsal bir kitabın üzerine el koyarak yemin etmek demektir. Bu deyim yeminin en ciddi ve bağlayıcı biçimini ifade eder ve sözünden dönmenin büyük bir ahlaki ihlal sayıldığı durumları anlatır.
Mahkeme yeminlerinde, önemli anlaşmalarda veya güvenilirliğin kanıtlanması gereken durumlarda kullanılır. Günlük hayatta ise bir kişinin son derece ciddi bir söz verdiğini veya yemin ettiğini vurgulamak amacıyla tercih edilir.
Bu gelenek pek çok kültür ve dinde bulunur. İnsanlar kutsal saydıkları metinlere dokunarak verdikleri sözün ilahi bir tanığı olduğunu gösterirler. Türk toplumunda özellikle Kur'an-ı Kerim üzerine el basarak yemin etme biçiminde yaygınlaşmıştır.