Anlamı
karaya çıkartmak veya sürüklemek:
'Sular, sandalı kıyıya atıyordu.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
"Kıyıya atmak" deyimi, bir şeyi karaya çıkartmak, dalgaların veya suyun gücüyle bir nesneyi kıyıya sürüklemek anlamına gelir. Refik Halit Karay eserlerinde "Sular sandalı kıyıya atıyordu" diyerek bu deyimi doğa güçlerinin insan üzerindeki etkisini anlatmak için kullanmıştır. Denizcilikte geminin, sandalın veya herhangi bir nesnenin kıyıya ulaştırılmasını veya sürüklenmesini betimler. Kıyıya çıkmak deyiminden farklı olarak kontrol dışı bir durumu ifade eder; kişi veya nesne kendi iradesiyle değil dış bir gücün etkisiyle kıyıya ulaşır. Fırtınada sahile sürüklenen enkazlar, dalgalarla karaya vuran deniz canlıları veya kazazedelerin sahile ulaşması için kullanılır.
Örnek Cümleler
- Fırtına küçük sandalı sürükleyerek kıyıya attı ve balıkçılar zar zor kurtuldu.
- Dalgalar sahile odun parçaları ve deniz yosunları atarak kıyıyı kaplamıştı.
- Kazazedeleri taşıyan cankurtaran botu sonunda kıyıya atıldığında herkes derin bir nefes aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ağırlıklı olarak denizcilik bağlamında kullanılır ve somut olarak bir nesnenin su tarafından kıyıya sürüklenmesini anlatır. Mecazi kullanımı sınırlıdır ancak bir kişinin bir süreç sonunda güvenli bir noktaya ulaşması için de söylenebilir.
Kıyıya atmak, dış bir gücün etkisiyle kıyıya ulaşmayı anlatır; kontrol dışı bir durumu ifade eder. Karaya çıkmak ise bilinçli bir eylemi, gemiden veya sudan kendi iradesiyle karaya geçmeyi anlatır. Birincisi pasif, ikincisi aktif bir eylemdir.
Refik Halit Karay, deniz ve kıyı tasvirlerinde bu deyimi doğa güçlerinin insan üzerindeki etkisini anlatmak için kullanmıştır. Suların sandalı kıyıya atması, insanın doğa karşısındaki çaresizliğini ve doğanın yönlendirici gücünü somutlaştırır.