Anlamı
1) bir nesnenin kokusunu algılamak:
'Yaz yağmuru yağdığı vakit burada toprağın güzel kokusunu duymak mümkündür.' -M. Ş. Esendal. 2) mec. gizli tutulan bir şeyi sezmek:
'Yılların gazetecisisin oğlum, iyi haberin kokusunu kilometrelerce uzaktan alırsın.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Kokusunu almak deyimi, iki temel anlamda kullanılır. Birincisi somut anlamda bir nesnenin kokusunu algılamak, duymaktır. İkincisi ve daha yaygın olanı mecazi anlamda gizli tutulan bir şeyi sezmek, farkına varmaktır. Nasıl ki bir hayvan avının kokusunu uzaktan alır, deneyimli bir kişi de gizli bir planı veya fırsatı sezgisel olarak fark edebilir. Mecazi kullanımda genellikle gazetecilerin haber kokusunu alması, iş insanlarının fırsat kokusunu alması veya şüpheli durumları sezmek gibi bağlamlarda duyulur. Mehmet Şevket Esendal ve Ahmet Ümit gibi yazarlar eserlerinde bu deyimi farklı anlamlarıyla kullanmıştır. Günlük konuşmada özellikle sezgi ve önsezi ifade eden güçlü bir deyimdir. Ticaret hayatında fırsat kokusunu alan girişimciler rakiplerinin önüne geçerek avantaj elde eder.
Örnek Cümleler
- Deneyimli gazeteci skandalın kokusunu kilometrelerce uzaktan aldı ve araştırmaya başladı.
- Rakip firma birleşme haberinin kokusunu almış ve derhal harekete geçmişti.
- Mutfaktan gelen güzel yemek kokusunu alınca dayanamayıp hemen içeri girdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kokusunu almak iki anlamda kullanılır: birincisi somut olarak bir nesnenin kokusunu duymak, ikincisi mecazi olarak gizli tutulan bir şeyi sezmek ve farkına varmaktır. Mecazi kullanımı daha yaygındır ve sezgiyi ifade eder.
Gazetecilerin bir haber kokusunu alması, iş insanlarının fırsatı sezmesi veya birinin şüpheli bir durumu fark etmesi gibi bağlamlarda kullanılır. Hem somut koku algısını hem de sezgisel farkındalığı ifade eder.
Koku duyusu en ilkel ve sezgisel duyulardan biridir; hayvanlar avlarını veya tehlikeyi uzaktan koklayarak algılar. Bu biyolojik gerçeklik mecaza taşınarak insanın sezgisel farkındalığını anlatmak için kullanılmıştır.