Anlamı
bir iş yapmaya güçlü bir biçimde, istekle hazırlanmak:
'Selami de kolları paçaları sıvayıp Ali Naci'nin yardımına koşmuştu.' -Y. Z. Ortaç.
Detaylı Açıklama
Kolları sıvamak deyimi, bir iş yapmaya güçlü bir biçimde ve istekle hazırlanmak anlamına gelir. Kolları sıvayan kişi gömleğinin veya giysisinin kollarını yukarı doğru katlar; bu hareket fiziksel bir işe girişeceğinin somut göstergesidir. Deyim hem somut hem de mecazi anlamda kullanılır: fiziksel bir işe başlarken kolları sıvamak gerçek bir eylemi, zor bir göreve hazırlanırken kolları sıvamak ise kararlılığı ve motivasyonu ifade eder. Yusuf Ziya Ortaç gibi edebiyatçılar eserlerinde bu deyimi karakterlerinin çalışkanlığını ve istekliliğini betimlemek için kullanmıştır. Türk toplumunda çalışkanlık ve iş ahlakı yüksek değerler olarak kabul edildiğinden kolları sıvamak olumlu ve güçlü bir ifade olarak günlük dilde çok yaygın biçimde yer alır.
Örnek Cümleler
- Yeni projeye başlayacağımızı duyunca tüm ekip kolları sıvadı ve işe koyuldu.
- Sınava çok az kala kolları sıvayıp gece gündüz dur durak bilmeden çalışmaya başladı.
- Bahçe bakımsız kalmıştı, hafta sonu kolları sıvadılar ve her köşeyi temizlediler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kolları sıvamak, bir iş yapmaya güçlü bir biçimde ve istekle hazırlanmak demektir. Gömlek kollarını yukarı katlamak fiziksel işe hazırlığın somut göstergesidir; deyim bu hareketten yola çıkarak kararlılık ve motivasyonu ifade eder.
Zor bir göreve hazırlanırken, yoğun bir çalışma dönemine girerken veya büyük bir projeye başlarken kullanılır. Fiziksel işlerde olduğu kadar zihinsel çaba gerektiren durumlarda da kararlılığı ve çalışma azmini vurgulamak için tercih edilir.
Sıvamak, giysi kollarını yukarı doğru katlamak demektir ve fiziksel işe hazırlanmanın en bilinen hareketidir. Bu somut eylem mecaza taşınarak her türlü işe kararlılıkla hazırlanmayı ifade eder hâle gelmiştir. Pratik bir hareketin deyime dönüşmesi Türk dilinin somut gözleme dayalı ifade gücünü gösterir.