Anlamı
küfretmek.
Detaylı Açıklama
Küfrü basmak deyimi, öfke, sinirlenme ya da bir şokun etkisiyle ağıza alınmayacak kötü sözler, hakaret içeren ifadeler söylemek anlamına gelir. 'Basmak' fiili bu bağlamda ani ve kontrolsüz bir şekilde ortaya çıkmayı ima eder; küfür istemeden ya da bastırılamadan dışarı fırlar. Kızgınlık ya da büyük bir hayal kırıklığı anında refleks niteliğinde gerçekleşen bu ifade biçimini tanımlar. Türk halk dilinde hem hafif hem de ağır dozlu küfür anlarını belirtmek için kullanılan bu deyim, toplumsal dilde sıkça yer almaktadır. Öfke anında sözlerin ne denli kontrol dışı çıkabileceğini hatırlatan bu ifade, öz denetimin önemini de dolaylı yoldan vurgular. Öfke anında sözlerin ne denli kontrol dışı çıkabileceğini hatırlatan bu ifade, öz denetimin önemini de dolaylı yoldan vurgular.
Örnek Cümleler
- Arabasını çarptıklarını görünce sürücü öfkeyle dayanamayıp küfrü bastı.
- Haberi duyunca istemsizce küfrü bastı; sonra ne yaptığını fark edip utandı.
- Öyle bir hata yaptı ki ustası dayanamayıp küfrü bastı ve dükkan inledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Küfrü basmak' genellikle ani ve istemsiz bir şekilde tek bir küfür söylemek için kullanılırken 'küfür savurmak' birden fazla ve bilinçli olarak art arda küfür etmeyi tanımlar. 'Basmak' fiilindeki anlık ve kontrol dışı çağrışım bu iki deyimi birbirinden ayırt eden temel unsurdur.
Küfrü basmak, Türk toplumunda ahlaki açıdan olumsuz karşılanan ancak insani zaafiyetin doğal bir tezahürü olarak da kabul edilen bir davranışı tanımlar. Özellikle kalabalık ortamlarda ya da çocukların yanında küfür etmek daha ağır biçimde kınanır. Öfke kontrolünün önemini dolaylı yoldan vurgular.
Evet, TDK başta olmak üzere pek çok resmi Türkçe sözlük; küfürle ilgili deyimleri toplumsal dilin bir parçası olarak belgelemiştir. Bu deyimler halk dilinin gerçekçi bir yansımasıdır ve dili anlamak açısından önemli bir işlev görür. Sansürsüz belgeleme, dilbilimsel dürüstlüğün gereğidir.