Anlamı
kendine aşırı derecede bağlamak, boyun eğdirmek:
'Nasıl sevebilirse üç gönül bir tek gülü / Sen de güzelliğine kul edersin üç gönlü' -F. N. Çamlıbel.
Detaylı Açıklama
Kul etmek deyimi, bir kimseyi kendine aşırı derecede bağlamak, ona tam anlamıyla boyun eğdirmek ve iradesini kırmak suretiyle her istediğini yaptırır hâle gelmek anlamını taşır. Kul kelimesi hizmetkâr, köle ya da bağımlı kişi anlamına gelir. Deyim, güçlü bir etki, baskı, cazibe veya sevgi aracılığıyla başkasını tamamen kendi buyruğu altına almayı anlatır. Bu etki bazen sevgi, güzellik veya karizmayla sağlanır; bazen de güç, korku veya baskıyla elde edilir. Şair Faruk Nafiz Çamlıbel'in dizelerinde de yer alan bu deyim, Türk edebiyatında köklü bir yer edinmiştir. Hem romantik hem de iktidar ilişkilerini anlatmak için kullanılan deyim, derin bir bağımlılık durumunu güçlü biçimde dile getirir.
Örnek Cümleler
- Güzelliğiyle herkesi kul etti ve etrafındakiler onun her dediğine uydu.
- Yıllarca borcuyla çevresindekileri kul etti ve kimseyi özgürce hareket ettiremedi.
- O kadar etkileyici ve ikna edici konuşuyordu ki dinleyenleri adeta kul ederdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseyi kendine tamamen bağlamak, boyun eğdirerek iradesini kırmak ve her istediğini yaptırır hâle gelmek demektir. Sevgi, güzellik, baskı veya güç aracılığıyla başkası üzerinde mutlak bir hâkimiyet kurmayı anlatır.
Evet, özellikle aşk ve güzellik bağlamında olumlu ya da nötr anlamda kullanılabilir. Şair Faruk Nafiz Çamlıbel'in 'Sen de güzelliğine kul edersin üç gönlü' dizesi bu romantik kullanımın edebiyattaki en bilinen örneğidir.
Kul etmek, birini kendi buyruğu altına almak yani etkin bir konumda olmaktır. Kula kul olmak ise birinin buyruğuna girmek, yani edilgin ve bağımlı taraf olmaktır. İki deyim aynı ilişkinin farklı taraflarını anlatır.